สรุปสั้น: การรักษาภาวะมีบุตรยากหลัก ๆ มี 3 วิธี: IUI ฉีดอสุจิที่คัดแล้วเข้าโพรงมดลูกในวันไข่ตก ใกล้เคียงธรรมชาติที่สุด, IVF นำไข่และอสุจิมาผสมกันในห้องปฏิบัติการแล้วย้ายตัวอ่อนกลับ และ ICSI คัดอสุจิตัวที่แข็งแรงฉีดเข้าไข่โดยตรง สำหรับ IVF/ICSI ต้องฉีดยากระตุ้นไข่ประมาณ 8–14 วันก่อนเก็บไข่ วิธีที่เหมาะขึ้นกับสาเหตุ อายุ และผลตรวจของทั้งคู่ ซึ่งแพทย์จะประเมินก่อนแนะนำ
IUI ICSI IVF ตัวช่วยการรักษาภาวะมีลูกยาก คำตอบของคนอยากมีลูก
ปัญหาการมีลูกยาก คือสิ่งที่ไม่พึงประสงค์สำหรับคู่รักที่ต้องการเติมเต็มชีวิตคู่และสร้างครอบครัวด้วยการมีเจ้าตัวน้อยเข้ามาเป็นสมาชิกใหม่ของครอบครัว หากคู่ใดเกิดประสบกับปัญหาการมีลูกยากคงเป็นเรื่องที่น่ากังวลไม่น้อย แต่ในปัจจุบันนวัตกรรมด้านวิทยาการทางการแพทย์ที่มีความก้าวหน้าและพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ทำให้คู่รักที่อยากมีลูก สามารถประสบความสำเร็จในการตั้งครรภ์ได้ หากคุณเป็นหนึ่งในผู้ที่ประสบปัญหาภาวะมีลูกยากและกำลังอยู่ระหว่างการหาข้อมูล และวิธีการรักษา ว่ามีวิธีการอะไรบ้าง บทความนี้จะเป็นตัวช่วยตอบถึงวิธีการต่างๆ
ปัจจุบันทางเลือกการรักษาภาวะมีลูกยาก มีหลายวิธีทั้งการทำ IUI การทำ IVF และการทำ ICSI ซึ่งการเลือกวิธีในการรักษาภาวะมีลูกยากขึ้นอยู่กับสาเหตุของการมีลูกยากที่ตรวจพบเป็นหลัก และพิจารณาปัจจัยอื่นๆเป็นองค์ประกอบร่วม ได้แก่ อายุ ระยะเวลาการพยายามมีบุตร ความคุ้มค่าเมื่อเปรียบเทียบกับทางเลือกในการรักษาวิธีอื่นๆ
การทำ IUI : Intrauterine insemination หรือการผสมเทียม
เป็นการฉีดอสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง จัดว่าเป็นวิธีที่มีความใกล้เคียงกับวิธีธรรมชาติมากที่สุด เพราะ IUI คือนำอสุจิที่ผ่านการคัดเลือกแล้ว ซึ่งถือว่าเป็นตัวที่แข็งแรงฉีดเข้าไปในโพรงมดลูกในวันที่ฝ่ายหญิงมีการตกไข่ โดยตัวอสุจิจะว่ายไปปฏิสนธิกับไข่ที่ท่อนำไข่เอง เป็นการสร้างโอกาสให้อสุจิได้ผสมกับไข่ได้ง่ายกว่าปกติ เพิ่มเปอร์เซ็นต์ประสบความสำเร็จในการปฏิสนธิ ซึ่งการทำ IUI ฝ่ายชายควรมีตัวอสุจิที่แข็งแรงหลังการผ่านการคัดกรองแล้ว 1 ล้านตัวขึ้นไป หากมีน้อยกว่านั้นโอกาสตั้งครรภ์จะน้อยลง
การทํา IUI มีขั้นตอนวิธีการทำอย่างไร
การทำ IUI แพทย์จะสอดท่ออ่อนที่บางและยืดหยุ่นเข้าไปทางปากมดลูกเข้าสู่มดลูกของฝ่ายหญิง และใช้กระบอกฉีดยาขนาดเล็กเพื่อส่งผ่านสเปิร์มผ่านท่อเข้าไปในมดลูกโดยตรง กระบวนการนี้ถือเป็นการเพิ่มจำนวนเซลล์อสุจิที่วางอยู่ในมดลูกให้มากที่สุด เป็นการเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ ซึ่งการตั้งครรภ์จะเกิดขึ้นหากตัวอสุจิปฏิสนธิกับไข่ และไข่ที่ปฏิสนธิฝังอยู่ในเยื่อบุโพรงมดลูก
การทำ IVF (In-Vitro Fertilization) หรือเรียกกันว่าการทำ ‘ไอวีเอฟ’
การทำเด็กหลอดแก้ว โดยคัดไข่ที่สมบูรณ์จากฝ่ายหญิงและคัดอสุจิที่แข็งแรงของฝ่ายชายมาผสมกันให้เกิดการปฏิสนธิที่ภายนอก จากนั้นนำไข่ที่ผสมแล้วจนเป็นตัวอ่อนกลับเข้าไปที่โพรงมดลูก เพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์แบบปกติต่อไป
การทํา IVF มีขั้นตอนวิธีการทำอย่างไร
การทำเด็กหลอดแก้ว ด้วยวิธี IVF แพทย์จะตรวจความพร้อมก่อนกระตุ้นไข่ช่วงวันที่ 2 – 3 ของการมีประจำเดือน และทำการฉีดยาทางหน้าท้องเพื่อกระตุ้นไข่ประมาณ 8 – 14 วัน เมื่อได้ไข่ตามที่ต้องการจะฉีดยากระตุ้นไข่ตกและนัดวันเก็บไข่ และฝ่ายชายเก็บน้ำเชื้ออสุจิ เมื่อไข่และอสุจิปฏิสนธิจนเป็นตัวอ่อนและเพาะเลี้ยงในน้ำยาเลี้ยงตัวอ่อนจนเติบโตได้ดีจะทำการย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกหลังเก็บไข่ 3 – 5 วัน แพทย์จะนัดติดตามและตรวจเช็กเลือดเพื่อดูฮอร์โมนการตั้งครรภ์หลังใส่ตัวอ่อนเรียบร้อยประมาณ 10 วัน
การทำ ICSI : Intracytoplasmic sperm injection หรือเรียกกันว่าการทำ ‘อิ๊กซี่’
เป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ที่มีลูกยากและอยากมีลูก โดย ICSI เป็นการทำเด็กหลอดแก้ว ซึ่งคัดเอาตัวอสุจิที่มีความแข็งแรงที่สุด ด้วยการส่องกล้องจุลทรรศน์และทำการฉีดเข้าไป เพื่อให้ผสมกับไข่แบบเจาะจงด้วยเข็มขนาดเล็ก พอผสมกันแล้วนำไปเลี้ยงในห้องปฏิบัติการด้วยน้ำยาเลี้ยงพิเศษ เมื่อตัวอ่อนพัฒนาไปอยู่ในระยะที่เหมาะสมแล้ว ก็จะนำเข้าไปใส่ในโพรงมดลูกเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ต่อไป
การทํา ICSI มีขั้นตอนวิธีการทำอย่างไร
การทำ ICSI แพทย์จะกระตุ้นไข่ในวันที่ 2 ของการมีประจำเดือน โดยจะกระตุ้นต่อเนื่อง 8 – 14 วัน เมื่อไข่พร้อมจะฉีดยากระตุ้นการตกไข่ จากนั้นแพทย์จะตรวจอัลตราซาวนด์เพื่อตรวจขนาดและจำนวนถุงไข่ แล้วจึงฉีดฮอร์โมนก่อนที่จะเก็บไข่ด้วยการใช้เข็มเจาะดูดออกจากรังไข่ผ่านทางช่องคลอด จากนั้นนำไข่และอสุจิไปปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการพร้อมกับการให้ยาฮอร์โมนเพื่อเตรียมมดลูกฝ่ายหญิงให้พร้อมตั้งครรภ์ เมื่อตัวอ่อนเติบโตแข็งแรง แพทย์จะนัดฉีดตัวอ่อน เพื่อเข้าไปฝังตัวในโพรงมดลูกผ่านทางช่องคลอด
รักษาวิธีไหนดีกว่ากัน
การรักษาภาวะมีลูกยาก แต่ละวิธีการรักษานั้น ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ว่าการรักษาแบบไหนเหมาะสมสำหรับคู่รักมากกว่ากัน โดยแพทย์จะประเมินภาวะมีลูกยาก เริ่มตั้งแต่การตรวจร่างกายทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายเพื่อหาสาเหตุภาวะมีลูกยาก เช่น การตรวจสอบคุณภาพของน้ำเชื้อ การตรวจภายใน การทำอัลตราซาวนด์ การตรวจเลือดดูความผิดปกติของฮอร์โมนต่างๆ การทำเอกซเรย์ฉีดสีตรวจท่อนำไข่ เป็นต้น เมื่อทำการตรวจเรียบร้อยแล้ว แพทย์จะทราบสาเหตุของการมีลูกยาก และจะทำการรักษาโดยเริ่มต้นจากการแก้ไขที่สาเหตุนั้นก่อน แต่หากแก้ไขแล้วยังไม่ประสบผลสำเร็จ หรือในกรณีที่ฝ่ายหญิงมีอายุมาก อาจจำเป็นต้องใช้วิธีการเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์โดยใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์
การรักษาภาวะมีลูกยากในปัจจุบันมีด้วยกันหลายวิธี ซึ่งขึ้นอยู่กับพื้นฐานของภาวะมีลูกยากของแต่ละคู่รักที่ไม่เหมือนกัน เพราะวิธีการรักษาบางวิธีอาจจะไม่ได้ผลดีสำหรับคู่หนึ่ง แต่อาจเป็นวิธีรักษาที่ใช้ได้ผลดีกับอีกคู่หนึ่ง ดังนั้นโอกาสที่จะเกิดการตั้งครรภ์ในแต่ละคู่ การเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมถือเป็นปัยจัยที่สำคัญและควรพิจรณาเป็นลำดับต้นๆ
หากคุณคือคู่รักที่ต้องการปรึกษาเกี่ยวกับภาวะมีลูกยาก Genesis Fertility Center คลินิกสำหรับผู้มีลูกยาก ซึ่งปัจจุบันได้นำวิธีการรักษาแบบ ICSI มาใช้ในการรักษา โดยนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาช่วยในการเจริญพันธ์ เพื่อแก้ปัญหาผู้ที่กำลังประสบภาวะมีลูกยาก ตั้งแต่การตรวจหาสาเหตุ ตลอดจนการเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสม คุ้มค่าและมีโอกาสเห็นผลสูงสุด
สามารถปรึกษาได้ที่
Call Center 097-484-5335
เวลาทำการ: ทุกวัน 09.00 – 20.00 น.
คำถามที่พบบ่อย
เมื่อประสบปัญหาภาวะมีบุตรยาก ทางการแพทย์มีทางเลือกในการรักษาหลักๆ อะไรบ้าง?
แนวทางการรักษาภาวะมีบุตรยากในปัจจุบันมี 3 เทคโนโลยีหลัก โดยเรียงลำดับจากวิธีธรรมชาติไปจนถึงเทคโนโลยีขั้นสูง ได้แก่ 1. IUI (การฉีดเชื้ออสุจิเข้าโพรงมดลูก) 2. IVF (เด็กหลอดแก้วแบบดั้งเดิม) และ 3. ICSI (การทำอิ๊กซี่) ซึ่งแพทย์จะพิจารณาเลือกวิธีที่เหมาะสมจากอายุ ประวัติการรักษา และผลตรวจร่างกายของคู่สมรส
การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก (IUI) คืออะไร และมีขั้นตอนกระบวนการอย่างไร?
IUI คือการปฏิสนธิภายในร่างกาย โดยเริ่มจากการให้ฝ่ายหญิงทานยาหรือฉีดยากระตุ้นไข่เพื่อให้ได้ไข่ที่สมบูรณ์ 1-2 ใบ เมื่อไข่โตเต็มที่แพทย์จะฉีดยากระตุ้นการตกไข่ จากนั้นในวันนัดหมาย ฝ่ายชายจะมาหลั่งอสุจิเพื่อนำเข้าห้องแล็บคัดกรองสเปิร์มตัวที่แข็งแรงและว่ายดีที่สุด แล้วใช้ท่อพลาสติกขนาดเล็กฉีดอสุจิเข้าไปในโพรงมดลูกของฝ่ายหญิงโดยตรงในช่วงเวลาที่ไข่ตก
การทำเด็กหลอดแก้วแบบ IVF และ ICSI แตกต่างกันอย่างไรในขั้นตอนการปฏิสนธิ?
ความแตกต่างอยู่ที่ ‘วิธีการปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ’ ครับ โดยการทำ IVF แบบดั้งเดิมคือนำไข่และอสุจิจำนวนมากมาใส่ในจานเพาะเลี้ยงเดียวกันเพื่อให้สเปิร์มเจาะไข่เองตามธรรมชาติ ส่วนการทำ ICSI คือการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง คัดอสุจิที่แข็งแรงและรูปร่างดีที่สุดเพียงตัวเดียว เจาะส่งเข้าไปในเนื้อไข่โดยตรงเพื่อช่วยปฏิสนธิ ซึ่งแก้ไขปัญหาเปลือกไข่หนาหรืออสุจิอ่อนแอได้ดีกว่า
เทคโนโลยีการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF / ICSI) เหมาะกับคู่รักกลุ่มใดบ้าง?
เหมาะสำหรับ 1. ฝ่ายหญิงที่มีอายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป 2. ฝ่ายหญิงที่มีภาวะท่อนำไข่ตีบตันทั้งสองข้าง มีพังผืดในอุ้งเชิงกรานหนาแน่น หรือเป็นช็อกโกแลตซีสต์รุนแรง 3. ฝ่ายชายที่มีปัญหาอสุจิผิดปกติอย่างรุนแรง (จำนวนน้อยมาก ไม่วิ่ง หรือรูปร่างผิดปกติเยอะ) 4. คู่สมรสที่มีพาหะโรคทางพันธุกรรม และ 5. คู่ที่เคยรักษาด้วยวิธีอื่น เช่น IUI ซ้ำแล้วไม่สำเร็จ
อัตราความสำเร็จ (Success Rate) ของการรักษาแต่ละรูปแบบมีความแตกต่างกันอย่างไร?
โดยทั่วไป อัตราความสำเร็จต่อรอบของการทำ IUI จะอยู่ที่ประมาณ 10-15% (ใกล้เคียงกับธรรมชาติแต่ช่วยเพิ่มโอกาสในคนมีลูกยาก) ขณะที่การทำเด็กหลอดแก้ว IVF/ICSI จะให้อัตราความสำเร็จที่สูงกว่ามาก ขึ้นกับอายุ คุณภาพตัวอ่อน และการตรวจ PGT-A ในผู้ที่เหมาะสม
กฎหมายไทย (พ.ร.บ. คุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์) มีข้อกำหนดอย่างไรในการทำ IUI และ IVF/ICSI?
ตามกฎหมายไทย (พ.ร.บ. ปี 2558) การเข้าสู่กระบวนการเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทุกประเภท ทั้ง IUI, IVF และ ICSI คู่สมรสจำเป็นต้อง ‘จดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมาย’ เท่านั้น (ยกเว้นกรณีการฝากไข่โสดที่สามารถทำได้โดยไม่ต้องจดทะเบียน) และกฎหมายไทยห้ามไม่ให้มีการเลือกเพศบุตรในทุกกรณี
การเตรียมความพร้อมของร่างกายสำหรับฝ่ายหญิงและฝ่ายชายก่อนเริ่มรักษามีอะไรบ้าง?
ทั้งสองฝ่ายควรเตรียมตัวล่วงหน้า 1-3 เดือน โดยงดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ นอนพักผ่อนให้เพียงพอ 7-8 ชั่วโมง ออกกำลังกายสม่ำเสมอ สำหรับฝ่ายหญิงเน้นทานโปรตีนสูงและเสริมวิตามินโฟลิก CoQ10 ส่วนฝ่ายชายควรเสริมวิตามินสังกะสี (Zinc) และสารต้านอนุมูลอิสระเพื่อปรับปรุงคุณภาพอสุจิ รวมถึงงดการหลั่งอสุจิ 2-7 วันก่อนวันตรวจหรือวันเก็บเชื้อ
ที่ GFC Clinic มีขั้นตอนในการช่วยคู่สมรสเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมอย่างไร?
GFC เน้นการตรวจวินิจฉัยแบบตรงจุดและตรงไปตรงมา โดยแพทย์เฉพาะทางจะตรวจวิเคราะห์เลือด เช็กฮอร์โมนรังไข่ (AMH) อัลตราซาวนด์โพรงมดลูก และตรวจคุณภาพอสุจิอย่างละเอียด เพื่อหาต้นตอของปัญหา จากนั้นจะประเมินร่วมกับคนไข้เพื่อเลือกวิธีที่คุ้มค่า ปลอดภัย มีโอกาสสำเร็จสูงสุด และไม่เสียเวลาโดยไม่จำเป็น
นพ.บุญยเกียรติ ธรรมเศรษฐ์ ใบอนุญาตเลขที่ 57469
แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์เจริญพันธุ์ประจำที่ GFC Clinic
อ่านเพิ่ม: ทำกิ๊ฟ (GIFT) กับเด็กหลอดแก้ว ต่างกันอย่างไร
