FET (Frozen Embryo Transfer) ย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง คืออะไร

FET หรือ Frozen Embryo Transfer คือการนำตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้จากรอบ IVF/ICSI มาละลาย ประเมินการรอด และย้ายเข้าสู่โพรงมดลูกในรอบที่เตรียมเยื่อบุไว้แล้ว ตัวอ่อนอาจมาจากรอบเก็บไข่ก่อนหน้า ผ่านหรือไม่ผ่าน PGT-A และอาจย้ายในรอบธรรมชาติหรือรอบที่ใช้ฮอร์โมนตามแผนของแพทย์

FET ไม่ได้มีโอกาสสำเร็จสูงกว่า Fresh Embryo Transfer สำหรับทุกคน การเลือกควรพิจารณาฮอร์โมนและเยื่อบุในรอบเก็บไข่ ความเสี่ยง OHSS ผล PGT-A สุขภาพของผู้รับการย้าย คุณภาพตัวอ่อน และความพร้อมของห้องปฏิบัติการร่วมกัน ผู้ที่ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติมสามารถอ่าน คู่มือการย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง FET ได้

คำตอบสั้น: FET ใช้ตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้และย้ายในรอบถัดมา จึงแยกการกระตุ้นไข่ออกจากการเตรียมเยื่อบุ แพทย์อาจเลือก Natural, Modified Natural หรือ Medicated Cycle ตามการตกไข่และประวัติ ไม่ใช่ทุกคนต้องใช้ยาแบบเดียวกัน และไม่มีวิธีใดเหนือกว่าอีกวิธีสำหรับผู้ป่วยทุกกลุ่ม

ข้อมูลสำคัญของ FET ที่ GFC

หัวข้อ	ข้อมูลโดยสรุป
ตัวอ่อนที่ใช้	ตัวอ่อนแช่แข็งจากรอบ IVF/ICSI เดิม โดยต้องมีรายงานจำนวน ระยะ เกรด วันที่และวิธีแช่แข็ง รวมถึงผล PGT-A หากมี
วิธีเตรียมเยื่อบุ	Natural/Modified Natural Cycle หรือ Medicated/Programmed Cycle ตามการตกไข่ รอบเดือน และประวัติ
หัตถการย้าย	ใช้สายสวนขนาดเล็กผ่านปากมดลูก โดยทั่วไปไม่ต้องผ่าตัดหรือดมยาสลบ
การพักหลังย้าย	ไม่จำเป็นต้องนอนนิ่งเป็นเวลานาน สามารถทำกิจวัตรเบา ๆ ตามคำแนะนำของทีมรักษา
ตรวจการตั้งครรภ์	โดยทั่วไปตรวจเลือด beta-hCG ประมาณ 10–14 วันหลังย้าย หรือตามวันที่แพทย์กำหนด
ระยะเวลา	ขึ้นอยู่กับวิธีเตรียมเยื่อบุและผลการติดตาม ไม่ควรกำหนดวันย้ายก่อนประเมินรอบจริง
ค่าใช้จ่าย	GFC ยังไม่ได้แสดงราคา FET แบบตายตัวบนหน้าบริการ ควรขอใบเสนอราคาที่แยกยา การติดตาม การละลาย และการย้ายก่อนเริ่มรอบ

ใครบ้างที่อาจเหมาะกับการย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง

แพทย์อาจพิจารณา FET ในสถานการณ์ต่อไปนี้

มีตัวอ่อนแช่แข็งเหลือจากรอบ IVF/ICSI ก่อนหน้า
ใช้แนวทาง Freeze-all เนื่องจากความเสี่ยง OHSS ฮอร์โมนสูง หรือสภาพเยื่อบุในรอบเก็บไข่ไม่เหมาะกับการย้ายสด
รอผลตรวจ PGT-A ก่อนเลือกตัวอ่อนสำหรับย้าย
ต้องรักษาโรคหรือเตรียมสุขภาพก่อนตั้งครรภ์
การย้ายสดถูกยกเลิกหรือเลื่อนจากเหตุผลทางการแพทย์
ต้องการมีบุตรเพิ่มจากตัวอ่อนที่เก็บไว้
เคยย้ายตัวอ่อนแล้วไม่สำเร็จและแพทย์เห็นว่าควรทบทวนแผนการเตรียมเยื่อบุหรือการย้าย

การมีตัวอ่อนแช่แข็งไม่ได้หมายความว่าสามารถกำหนดวันย้ายได้ทันที แพทย์ต้องทบทวนประวัติ รอบเดือน มดลูก ยา สุขภาพทั่วไป และรายงานตัวอ่อนก่อน

FET กับ Fresh Embryo Transfer ต่างกันอย่างไร

ประเด็น	Fresh Embryo Transfer	Frozen Embryo Transfer (FET)
เวลาที่ย้าย	ย้ายในรอบเดียวกับการเก็บไข่และปฏิสนธิ	แช่แข็งตัวอ่อนและย้ายในรอบถัดมา
ผลของรอบกระตุ้นไข่	ฮอร์โมนจากการกระตุ้นยังอยู่ในรอบนั้น	การเตรียมเยื่อบุแยกจากรอบเก็บไข่
PGT-A	โดยทั่วไปไม่ทันย้ายสดเมื่อรอผลตรวจ	สามารถเลือกตัวอ่อนหลังทราบผลตามแผน
ความเสี่ยง OHSS	การตั้งครรภ์ในรอบกระตุ้นอาจทำให้อาการยืดเยื้อในผู้มีความเสี่ยง	การเลื่อนการตั้งครรภ์ช่วยหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ในช่วงเสี่ยง แต่ FET ไม่ใช่การรักษา OHSS
ข้อจำกัด	ไม่เหมาะเมื่อเยื่อบุ ฮอร์โมน หรือสุขภาพยังไม่พร้อม	มีขั้นตอนแช่แข็ง ละลาย และเตรียมรอบเพิ่ม และตัวอ่อนไม่รับประกันว่าจะรอดหลังละลายทุกตัว
ผลลัพธ์	อาจเหมาะและได้ผลดีในผู้ป่วยบางกลุ่ม	อาจเหมาะและได้ผลดีในผู้ป่วยบางกลุ่ม ไม่มีข้อสรุปว่าเหนือกว่าสำหรับทุกคน

อ่านการเปรียบเทียบเชิงลึกได้ที่ Fresh กับ Frozen Embryo Transfer ต่างกันอย่างไร

Natural Cycle กับ Medicated Cycle ต่างกันอย่างไร

Natural หรือ Modified Natural Cycle

ใช้การตกไข่ของร่างกายเป็นหลัก แพทย์ติดตามฟองไข่ ฮอร์โมน และเยื่อบุ แล้วกำหนดวันย้ายให้สัมพันธ์กับการตกไข่ อาจใช้ยากระตุ้นการตกไข่หรือโปรเจสเตอโรนเสริมใน Modified Natural Cycle วิธีนี้มักพิจารณาในผู้ที่รอบเดือนสม่ำเสมอและตกไข่ได้ แต่ต้องติดตามเวลาอย่างแม่นยำและอาจต้องยกเลิกรอบหากกำหนดจังหวะไม่ได้

Medicated หรือ Programmed Cycle

ใช้เอสโตรเจนเตรียมเยื่อบุและเริ่มโปรเจสเตอโรนตามเวลาที่คำนวณจากระยะของตัวอ่อน ช่วยวางตารางได้มากขึ้นและใช้ได้เมื่อการตกไข่ไม่สม่ำเสมอ แต่ต้องใช้ยาตามแผนอย่างเคร่งครัดและมีข้อควรพิจารณาตามสุขภาพของแต่ละคน

แพทย์จะเลือกวิธีจากการตกไข่ ประวัติการย้าย ความหนาและลักษณะเยื่อบุ ยาที่ใช้ได้ ความเสี่ยง และความสะดวกในการติดตาม ไม่ควรเลือกจากความสะดวกเพียงอย่างเดียว

ขั้นตอนการย้ายตัวอ่อนแช่แข็งที่ GFC

1. ประเมินก่อนเริ่มรอบ

แพทย์ทบทวนประวัติรอบเดือน การตั้งครรภ์และการย้ายเดิม โรคประจำตัว ยา อัลตราซาวด์มดลูก และ Embryology report หากตัวอ่อนมาจากสถานพยาบาลอื่น ควรส่งรายงานให้ GFC ประเมินความเข้ากันได้ของระบบและความเป็นไปได้ก่อนวางแผนขนส่ง

2. เลือกวิธีเตรียมเยื่อบุ

แพทย์กำหนด Natural, Modified Natural หรือ Medicated Cycle แล้วนัดอัลตราซาวด์และตรวจฮอร์โมนตามความจำเป็น หากเยื่อบุหรือฮอร์โมนไม่เหมาะสม วันย้ายอาจเปลี่ยนหรือรอบอาจถูกเลื่อน

3. กำหนดวันละลายและย้ายตัวอ่อน

วันเริ่มโปรเจสเตอโรนหรือวันตกไข่ต้องสัมพันธ์กับอายุของตัวอ่อน เช่น ตัวอ่อน Day 3 หรือ Blastocyst จึงต้องใช้ยาตรงเวลาและไม่ปรับยาเอง

4. ละลายและประเมินตัวอ่อน

นักวิทยาศาสตร์ตัวอ่อนละลายตัวอ่อนตามขั้นตอนของห้องปฏิบัติการ แล้วประเมินการรอดและสภาพก่อนย้าย ตัวอ่อนส่วนใหญ่ที่แช่แข็งด้วย Vitrification อาจรอดได้ดี แต่ไม่สามารถรับประกันการรอดของตัวอ่อนทุกตัว จึงควรทราบแผนสำรองหากต้องละลายเพิ่ม อ่านรายละเอียดได้ที่ ขั้นตอนการละลายตัวอ่อนแช่แข็ง

5. ย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก

แพทย์ใช้สายสวนขนาดเล็กผ่านปากมดลูกเพื่อนำตัวอ่อนเข้าสู่ตำแหน่งที่วางแผนไว้ โดยทั่วไปใช้เวลาไม่นานและไม่ต้องดมยาสลบ ทีมรักษาจะแจ้งเรื่องการดื่มน้ำเพื่อเตรียมกระเพาะปัสสาวะตามแนวทางของคลินิก

6. ใช้ยาและตรวจการตั้งครรภ์

ใช้ยาต่อเนื่องตามใบสั่งและตรวจเลือด beta-hCG ตามวันนัด โดยทั่วไปประมาณ 10–14 วันหลังย้าย ไม่ควรหยุดยาเพราะตรวจปัสสาวะเองแล้วผลลบก่อนถึงวันนัด

ต้องย้ายตัวอ่อนกี่ตัว

จำนวนตัวอ่อนควรพิจารณาจากอายุในวันที่เก็บไข่ ระยะและคุณภาพตัวอ่อน ผล PGT-A ประวัติการรักษา และความเสี่ยงของการตั้งครรภ์แฝด การย้ายมากกว่าหนึ่งตัวเพิ่มโอกาสครรภ์แฝดและภาวะแทรกซ้อนสำหรับผู้ตั้งครรภ์กับทารก

การย้ายตัวอ่อนเดี่ยวเหมาะกับผู้ป่วยหลายกลุ่ม โดยเฉพาะเมื่อมีตัวอ่อนบลาสโตซิสต์คุณภาพดีหรือผล PGT-A ที่ใช้วางแผนได้ แพทย์ควรอธิบายทั้งโอกาสและความเสี่ยงก่อนตัดสินใจร่วมกัน

FET มีโอกาสสำเร็จเท่าไร

ไม่มีเปอร์เซ็นต์เดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ปัจจัยสำคัญประกอบด้วย

อายุในวันที่เก็บไข่ ซึ่งสัมพันธ์กับโอกาสความผิดปกติของโครโมโซมในตัวอ่อน
ระยะ คุณภาพ และการรอดของตัวอ่อนหลังละลาย
ผล PGT-A และข้อจำกัดของผลตรวจ หากมี
สภาพโพรงมดลูก เยื่อบุ และจังหวะการได้รับโปรเจสเตอโรน
โรคประจำตัว พฤติกรรมสุขภาพ และประวัติการตั้งครรภ์หรือการย้ายเดิม
คุณภาพของกระบวนการแช่แข็ง ละลาย และย้ายตัวอ่อน

เมื่ออ่านอัตราสำเร็จ ควรถามว่าหมายถึงผลตรวจครรภ์ การตั้งครรภ์ทางคลินิก การตั้งครรภ์ต่อเนื่อง หรือการคลอดมีชีพ และใช้ตัวหารเป็นรอบเริ่มรักษา รอบละลาย หรือรอบย้ายตัวอ่อน การเปรียบเทียบคลินิกจากเปอร์เซ็นต์ที่นิยามไม่เหมือนกันอาจทำให้เข้าใจผิด

หากกำลังพิจารณา PGT-A สามารถอ่าน การตรวจโครโมโซมตัวอ่อนด้วย NGS ที่ GFC โดย PGT-A ไม่รับประกันการฝังตัวหรือการมีบุตรและไม่จำเป็นสำหรับทุกคน

ค่าใช้จ่าย FET มีอะไรบ้าง

GFC ยังไม่ได้เผยแพร่ราคา FET แบบตายตัวบนหน้าบริการ ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นอยู่กับวิธีเตรียมเยื่อบุ ยา จำนวนครั้งที่ติดตาม จำนวนตัวอ่อนที่ต้องละลาย และการตรวจเพิ่มเติม

ก่อนเริ่มรอบ ควรขอใบเสนอราคาที่แยกอย่างน้อยดังนี้

ค่าปรึกษาและอัลตราซาวด์ก่อนเริ่ม
ค่ายาเอสโตรเจน โปรเจสเตอโรน หรือยาที่ใช้ใน Natural/Modified Natural Cycle
ค่าตรวจฮอร์โมนและการติดตามเยื่อบุ
ค่าละลายและประเมินตัวอ่อน รวมกรณีต้องละลายเพิ่ม
ค่าหัตถการย้ายตัวอ่อนและอัลตราซาวด์ระหว่างย้าย
ค่าตรวจ beta-hCG และการติดตามหลังผลบวก
ค่าฝากเก็บตัวอ่อนที่เหลือหรือค่าขนส่ง หากเกี่ยวข้อง
ค่า Add-on หรือการตรวจเพิ่มเติมที่เสนอ พร้อมเหตุผลและหลักฐาน

สามารถ นัดประเมินและขอใบเสนอราคา FET พร้อมส่ง Embryology report ให้ทีม GFC ทบทวนก่อนเริ่มรอบ

หลังย้ายตัวอ่อนต้องนอนพักหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องนอนนิ่งเป็นเวลานานหลังย้ายตัวอ่อน หลักฐานไม่สนับสนุนว่าการ Bed Rest เป็นเวลานานช่วยเพิ่มผลลัพธ์ หลังพักระยะสั้นตามขั้นตอนของคลินิก โดยทั่วไปสามารถเดินทางกลับและทำกิจวัตรเบา ๆ ได้

ควรใช้ยาตรงเวลา หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่แพทย์จำกัดเป็นรายบุคคล และติดต่อคลินิกเมื่อมีเลือดออกมาก ปวดท้องรุนแรง หน้ามืด หายใจลำบาก ไข้ หรืออาการที่กังวล อ่านคำแนะนำเพิ่มเติมได้ที่ การดูแลตัวเองหลังย้ายตัวอ่อน และ ตัวอ่อนเริ่มฝังตัวเมื่อใดหลังย้าย

ความเสี่ยงและข้อจำกัดของ FET

ตัวอ่อนอาจไม่รอดหรือไม่เหมาะสำหรับย้ายหลังละลาย
เยื่อบุหรือระดับฮอร์โมนอาจไม่พร้อม ทำให้ต้องเลื่อนหรือยกเลิกรอบ
อาจเกิดเลือดออกเล็กน้อยหรือเกร็งจากการสอดสายสวน
การตั้งครรภ์อาจไม่เกิดขึ้น แม้ตัวอ่อนและเยื่อบุดูเหมาะสม
การย้ายหลายตัวเพิ่มความเสี่ยงครรภ์แฝด
การตั้งครรภ์จาก FET ยังมีความเสี่ยงแท้ง ตั้งครรภ์นอกมดลูก และภาวะแทรกซ้อนอื่นเช่นเดียวกับการตั้งครรภ์ทั่วไป
Medicated Cycle มีความเสี่ยงและข้อห้ามของยาที่ต้องประเมินเป็นรายบุคคล

คำถามที่พบบ่อย

FET คืออะไร

FET คือการละลายตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้จากรอบ IVF/ICSI แล้วนำกลับเข้าสู่โพรงมดลูกในรอบที่เตรียมเยื่อบุไว้

FET ดีกว่า Fresh Transfer หรือไม่

ไม่ใช่สำหรับทุกคน ทั้งสองวิธีอาจเหมาะกับผู้ป่วยต่างกลุ่มกัน การเลือกขึ้นอยู่กับรอบกระตุ้นไข่ ฮอร์โมน เยื่อบุ ความเสี่ยง OHSS ผล PGT-A และสุขภาพโดยรวม

ตัวอ่อนแช่แข็งจะรอดทุกตัวไหม

ไม่สามารถรับประกันได้ นักวิทยาศาสตร์ตัวอ่อนจะประเมินหลังละลาย และควรมีแผนสำรองหากตัวอ่อนแรกไม่รอด

FET ต้องดมยาสลบหรือไม่

โดยทั่วไปการย้ายตัวอ่อนไม่ต้องดมยาสลบและใช้เวลาไม่นาน หากมีภาวะเฉพาะ แพทย์จะวางแผนต่างออกไป

หลังย้ายตัวอ่อนต้องนอนนิ่งไหม

ไม่จำเป็นต้องนอนนิ่งเป็นเวลานาน หลังพักตามขั้นตอนของคลินิกสามารถทำกิจวัตรเบา ๆ ได้และควรใช้ยาตามแผน

ตรวจครรภ์หลัง FET วันไหน

โดยทั่วไปตรวจเลือด beta-hCG ประมาณ 10–14 วันหลังย้าย หรือตามวันที่แพทย์กำหนดจากระยะตัวอ่อนและแผนยา

มีตัวอ่อนอยู่คลินิกอื่น สามารถย้ายมาที่ GFC ได้ไหม

ส่ง Embryology report และข้อมูลการแช่แข็งให้ GFC ประเมินก่อน ทีมจะตรวจความเป็นไปได้ เอกสาร ระบบจัดเก็บ และขั้นตอนที่เกี่ยวข้องก่อนวางแผนขนส่ง ไม่ควรนัดย้ายจนกว่าการรับตัวอ่อนจะได้รับการยืนยัน

FET ใช้เวลากี่วัน

ขึ้นอยู่กับ Natural หรือ Medicated Cycle และการตอบสนองของเยื่อบุ ต้องมีการติดตามก่อนวันย้ายและตรวจครรภ์ประมาณ 10–14 วันหลังย้าย แพทย์จะให้ปฏิทินรายบุคคลเมื่อเริ่มรอบ

นัดประเมิน FET กับ GFC

ก่อนติดต่อ ควรเตรียม Embryology report ที่ระบุจำนวน ระยะหรือเกรด วันที่และวิธีแช่แข็ง ผล PGT-A หากมี ประวัติรอบเดือน ยาที่ใช้ และผลการย้ายครั้งก่อน