สรุปสั้น: ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ การย้ายตัวอ่อนรอบแช่แข็ง (FET) มักให้ผลดีกว่ารอบสด เพราะผนังมดลูกกลับสู่ภาวะปกติหลังการกระตุ้นรังไข่ ร่างกายได้พักฟื้น ลดความเสี่ยงภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกิน (OHSS) และเลือกจังหวะที่ร่างกายพร้อมได้ แต่รอบสดยังเหมาะในบางกรณี ตัวอ่อนที่แช่แข็งด้วยเทคนิค Vitrification มีคุณภาพใกล้เคียงรอบสด แพทย์จะเลือกวิธีจากสภาพร่างกายของแต่ละคน (ดู บริการย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง FET ที่ GFC)
ใส่ตัวอ่อนรอบสด VS รอบแช่แข็ง — คำถามที่คนไข้ ICSI ถามบ่อยที่สุด
หลังจากทำ ICSI และได้ตัวอ่อนแล้ว คำถามที่คนไข้ถามบ่อยมากคือ “ควรย้ายตัวอ่อนเลยในรอบเดิมดีไหม หรือแช่แข็งไว้รอดีกว่า?”
คำตอบจากข้อมูลทางการแพทย์และประสบการณ์ที่ GFC Clinic คือ รอบแช่แข็ง (FET) มีอัตราความสำเร็จสูงกว่าในผู้ป่วยส่วนใหญ่ แต่ไม่ใช่ทุกคนครับ มีกรณีที่รอบสดก็เหมาะสมเช่นกัน
บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนว่าทำไม FET ถึงได้ผลดีกว่า และใครควรเลือกแบบไหน
ทำความเข้าใจก่อน: รอบสด (Fresh) กับรอบแช่แข็ง (FET) คืออะไร?
การย้ายตัวอ่อนรอบสด (Fresh Embryo Transfer) คือการย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกทันทีหลังจากกระบวนการ ICSI สำเร็จ ภายใน 3-6 วัน หลังเก็บไข่ ร่างกายยังอยู่ในช่วงที่ได้รับยากระตุ้นรังไข่อยู่
การย้ายตัวอ่อนรอบแช่แข็ง FET (Frozen Embryo Transfer) คือการแช่แข็งตัวอ่อนที่ได้ไว้ก่อน แล้วค่อยย้ายในรอบถัดไปเมื่อร่างกายพักฟื้นและพร้อมแล้ว โดยทั่วไปรอประมาณ 1-3 เดือน หลังเก็บไข่
เปรียบเทียบตรงๆ: รอบสด VS FET
| ด้าน | รอบสด (Fresh) | FET (แช่แข็ง) |
|---|---|---|
| เวลา | ย้ายเลย 3-6 วันหลังเก็บไข่ | รอ 1-3 เดือน |
| ฮอร์โมนในร่างกาย | สูงจากยากระตุ้น | กลับสู่ปกติ |
| ผนังมดลูก | อาจบวมหรือหนาเกินไป | กลับสู่ภาวะปกติ |
| ความเสี่ยง OHSS | ปานกลาง-สูง | ต่ำมาก |
| อัตราสำเร็จ | 45-55% | 55-65% |
| เหมาะกับ | ร่างกายตอบสนองยาดี | กรณีส่วนใหญ่ |
| ระยะเวลาถึงมีลูก | เร็วกว่า | นานกว่า 1-3 เดือน |
4 เหตุผลที่ FET มักให้ผลดีกว่า
เหตุผลที่ 1: ผนังมดลูกพร้อมรับตัวอ่อนมากกว่า
ระหว่างกระตุ้นรังไข่ ยาฮอร์โมนทำให้ระดับ Estradiol ในเลือดสูงขึ้นมาก ส่งผลให้ผนังมดลูกหนาและบวมกว่าปกติ ซึ่งอาจทำให้ตัวอ่อนฝังตัวลำบาก
เมื่อพักฟื้น 1-2 รอบเดือน ผนังมดลูกกลับสู่ภาวะปกติ พร้อมรับตัวอ่อนมากขึ้น นั่นคือเหตุผลหลักที่ FET มีอัตราสำเร็จสูงกว่า
เหตุผลที่ 2: ลดความเสี่ยง OHSS อย่างมีนัยสำคัญ
OHSS (Ovarian Hyperstimulation Syndrome) คือภาวะที่รังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป ทำให้:
- ท้องบวม ท้องอืด มีน้ำในช่องท้อง
- ปวดท้องรุนแรง
- หายใจลำบาก (กรณีรุนแรง)
- ไตวายเฉียบพลัน (กรณีรุนแรงมาก)
ถ้าย้ายตัวอ่อนในรอบสดและตั้งครรภ์สำเร็จ ฮอร์โมน hCG จากการตั้งครรภ์จะกระตุ้นให้ OHSS แย่ลงอีก การเลือก FET จึงตัดความเสี่ยงนี้ออกไปได้เลย
เหตุผลที่ 3: ร่างกายได้พักฟื้นอย่างเต็มที่
กระบวนการกระตุ้นรังไข่และเก็บไข่เป็นสิ่งที่ร่างกายต้องใช้พลังงานมาก การให้ร่างกายพักฟื้นอย่างน้อย 1 รอบเดือน ช่วยให้ระบบต่างๆ กลับสู่ปกติ และมดลูกพร้อมรับการฝังตัวของตัวอ่อนได้ดีขึ้น
เหตุผลที่ 4: เลือกเวลาที่เหมาะสมได้
FET ช่วยให้คนไข้และแพทย์สามารถเลือกเวลาที่ร่างกายพร้อมที่สุดสำหรับการย้ายตัวอ่อน โดยติดตามรอบเดือนและผนังมดลูกอย่างละเอียดก่อนทำ ซึ่งเพิ่มโอกาสสำเร็จได้มาก
แล้วรอบสด (Fresh Transfer) เหมาะกับใคร?
แม้ FET จะดีกว่าในหลายกรณี แต่รอบสดยังเหมาะสมในบางสถานการณ์ครับ:
เหมาะกับรอบสดเมื่อ:
- ร่างกายตอบสนองยากระตุ้นในระดับปกติ ไม่มีความเสี่ยง OHSS
- ผนังมดลูกหนาพอดี (≥8 mm) และสภาพดี
- ได้ตัวอ่อนจำนวนน้อย และไม่ต้องการเสี่ยงกับกระบวนการแช่แข็ง
- คู่ที่ต้องการประหยัดเวลา และแพทย์ประเมินแล้วว่าร่างกายพร้อม
- ไม่ได้ทำ PGT-A (เพราะต้องรอผลตรวจ PGT-A จึงต้องแช่แข็งก่อน)
ควรเลือก FET เมื่อ:
- มีความเสี่ยง OHSS (รังไข่ตอบสนองยามาก ได้ไข่จำนวนมาก)
- ผนังมดลูกยังไม่หนาพอหรือมีการบวม
- ต้องการทำ PGT-A ตรวจโครโมโซมตัวอ่อนก่อน
- แพทย์พบสัญญาณว่าร่างกายยังไม่พร้อม
- คนไข้อายุมากกว่า 35 ปี (ร่างกายฟื้นตัวช้ากว่า)
- ต้องการยืดหยุ่นเรื่องเวลา
ตัวอ่อนแช่แข็งแล้วคุณภาพเปลี่ยนไปไหม?
นี่เป็นคำถามที่คนกังวลมากที่สุด คำตอบคือ ตัวอ่อนที่แช่แข็งด้วยเทคนิค Vitrification ที่ GFC มีคุณภาพเทียบเท่ารอบสดครับ
Vitrification คือการแช่แข็งแบบฉับพลันที่อุณหภูมิ -196°C ซึ่งป้องกันการเกิด ice crystal ภายในเซลล์ ต่างจากวิธีแช่แข็งแบบเดิมที่ช้ากว่าและอาจทำให้เซลล์เสียหาย
ข้อมูลจากงานวิจัยและประสบการณ์ที่ GFC Clinic พบว่า:
- อัตราการรอดชีวิตของตัวอ่อนหลังละลาย: 90-95%
- ตัวอ่อนสามารถเก็บได้นาน 5-10 ปี โดยไม่เสื่อมคุณภาพ
- ไม่พบความแตกต่างด้านสุขภาพของเด็กที่เกิดจาก Fresh vs FET
ขั้นตอน FET ที่ GFC มีอะไรบ้าง?
กระบวนการ FET ใช้เวลาประมาณ 3-4 สัปดาห์ หลังจากตัดสินใจย้าย:
สัปดาห์ที่ 1-2: เตรียมผนังมดลูก แพทย์ให้ยา Estrogen เพื่อกระตุ้นให้ผนังมดลูกหนาและพร้อมรับตัวอ่อน ติดตามอัลตราซาวด์เพื่อดูความหนาของผนังมดลูก (เป้าหมาย ≥8 mm)
สัปดาห์ที่ 3: เพิ่มยา Progesterone เมื่อผนังมดลูกหนาพอ แพทย์จะเพิ่มยา Progesterone เพื่อเตรียมผนังมดลูกให้รับตัวอ่อนได้
วันย้ายตัวอ่อน: ละลายและย้าย นักวิทยาศาสตร์ละลายตัวอ่อนและตรวจสอบคุณภาพก่อน จากนั้นแพทย์ย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกด้วยสายสวนบางๆ ใช้เวลา 5-10 นาที ไม่เจ็บ ไม่ต้องดมยา
10-14 วันหลังย้าย: ตรวจการตั้งครรภ์ ตรวจค่า Beta hCG เพื่อยืนยันการตั้งครรภ์
FET ร่วมกับ PGT-A — เพิ่มโอกาสสำเร็จสูงสุด
ถ้าต้องการเพิ่มโอกาสสำเร็จสูงสุด การทำ PGT-A By NGS ร่วมกับ FET คือคำตอบครับ
PGT-A + FET ที่ GFC:
- ตรวจโครโมโซมตัวอ่อนทั้ง 24 โครโมโซม
- ราคา 37,900 บาทต่อครั้ง
- คัดเลือกเฉพาะตัวอ่อนที่โครโมโซมปกติมาย้าย
- อัตราสำเร็จเพิ่มจาก 55-65% เป็น 70-75%
- ลดความเสี่ยงแท้งได้อย่างมีนัยสำคัญ
แนะนำสำหรับ: ฝ่ายหญิงอายุ 35+ มีแท้งซ้ำ 2 ครั้งขึ้นไป หรือย้ายตัวอ่อนไม่ติดซ้ำ
อัตราความสำเร็จ FET ที่ GFC Clinic
| วิธี | อัตราสำเร็จ |
|---|---|
| Fresh Transfer | 45-55% |
| FET (ไม่มี PGT-A) | 55-65% |
| FET + PGT-A | 70-75% |
ข้อมูลข้างต้นเป็นค่าเฉลี่ยครับ อัตราสำเร็จจริงขึ้นอยู่กับอายุ คุณภาพตัวอ่อน และปัจจัยส่วนตัวของแต่ละคน
สิ่งที่ควรทำหลังย้ายตัวอ่อน เพื่อเพิ่มโอกาสติด
ทำได้:
- พักผ่อนเบาๆ กลับบ้านได้เลยหลังย้าย
- ทำกิจวัตรประจำวันปกติในวันถัดไป
- กินอาหารมีประโยชน์ โดยเฉพาะโปรตีน ผัก ผลไม้
- ดื่มน้ำให้พอเพียง 2 ลิตร/วัน
- กินยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
ควรหลีกเลี่ยง:
- ออกกำลังกายหนัก ยกของหนัก 2 สัปดาห์แรก
- อ่างน้ำร้อน ซาวน่า อุณหภูมิสูง
- ความเครียดสะสม
- แอลกอฮอล์และบุหรี่
- นอนราบนานเกินไป (ไม่ได้ช่วยให้ตัวอ่อนติดดีขึ้น)
FAQ — ย้ายตัวอ่อนรอบสด VS แช่แข็ง
Q: FET โอกาสติดดีกว่า Fresh จริงไหม? A: ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ใช่ครับ FET มีอัตราสำเร็จ 55-65% สูงกว่า Fresh ที่ 45-55% เพราะผนังมดลูกได้กลับสู่ภาวะปกติและร่างกายพักฟื้นจากกระบวนการกระตุ้นรังไข่แล้ว แต่แพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าควรเลือกแบบไหนในแต่ละกรณี
Q: แช่แข็งตัวอ่อนแล้วคุณภาพลดลงไหม? A: ไม่ครับ GFC ใช้เทคนิค Vitrification แช่แข็งฉับพลัน -196°C อัตราการรอดชีวิตของตัวอ่อนหลังละลายสูงถึง 90-95% และสามารถเก็บไว้ได้ 5-10 ปีโดยไม่เสื่อมคุณภาพ
Q: FET ต้องรอนานแค่ไหนหลัง ICSI? A: โดยทั่วไปรอ 1-3 รอบเดือน (ประมาณ 1-3 เดือน) ให้ร่างกายพักฟื้นเต็มที่ก่อน แต่ถ้ารีบมากแพทย์อาจย้ายในรอบเดือนถัดไปเลย
Q: ถ้าไม่ทำ PGT-A ควรย้ายกี่ตัว? A: GFC แนะนำย้าย 1 ตัวต่อรอบ (Single Embryo Transfer) เพื่อลดความเสี่ยงแฝด ถ้าตัวอ่อนไม่ติดค่อยย้ายรอบต่อไป ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาย้าย 2 ตัวขึ้นอยู่กับอายุและจำนวนตัวอ่อน
Q: ย้ายตัวอ่อนแล้วต้องนอนพักกี่วัน? A: ไม่จำเป็นต้องนอนพักบนเตียงตลอดเวลาครับ กลับบ้านและทำกิจวัตรเบาๆ ได้เลย งานวิจัยไม่พบว่าการนอนพักสนิทช่วยเพิ่มโอกาสติด แต่ควรหลีกเลี่ยงออกกำลังกายหนักและความเครียดใน 2 สัปดาห์แรก
Q: Fresh vs FET เด็กที่เกิดมาสุขภาพต่างกันไหม? A: ไม่ครับ งานวิจัยไม่พบความแตกต่างด้านสุขภาพและพัฒนาการของเด็กที่เกิดจาก Fresh Transfer และ FET ทั้งสองวิธีให้เด็กที่สุขภาพดีเหมือนกัน
Q: ตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้ถ้าไม่ใช้แล้วทำอะไรได้บ้าง? A: มีตัวเลือก 3 อย่างครับ คือ 1) เก็บต่อไปสำหรับย้ายในอนาคต 2) บริจาคให้คู่ที่ต้องการ (ต้องปฏิบัติตามกฎหมายไทย) 3) ทำลายทิ้ง ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคู่สมรส
Q: FET ราคาเท่าไหร่? A: ค่าใช้จ่าย FET ที่ GFC รวมอยู่ในแพ็กเกจ ICSI แล้วครับ ไม่ได้คิดแยก แต่ถ้าต้องการย้ายในรอบต่อไปหลังจากรอบแรกไม่สำเร็จ จะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แนะนำสอบถามเจ้าหน้าที่โดยตรงครับ
สรุป — ควรเลือกรอบสดหรือ FET?
คำตอบในทางการแพทย์: FET ดีกว่าในผู้ป่วยส่วนใหญ่ เพราะผนังมดลูกกลับสู่ภาวะปกติ ร่างกายพักฟื้นแล้ว และลดความเสี่ยง OHSS แต่แพทย์จะเป็นผู้ตัดสินใจตามสภาวะร่างกายของแต่ละคน
ถ้าต้องการโอกาสสำเร็จสูงสุด: FET + PGT-A คือคำตอบครับ อัตราสำเร็จ 70-75% ที่ GFC Clinic
บทความที่เกี่ยวข้อง
- การย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง FET ที่ GFC
- PGT-A ตรวจโครโมโซมตัวอ่อน
- เกรดตัวอ่อนกับโอกาสสำเร็จ
- ข้อดีของตัวอ่อนระยะ Blastocyst Day 5
- ICSI คืออะไร ขั้นตอนและแพ็กเกจ
ติดต่อ GFC Clinic
- โทร: (+66)97-484-5335 | 02-1086413-14
- Line: @gfcclinic
- นัดหมายออนไลน์
คำถามที่พบบ่อย
ใส่ตัวอ่อนรอบสด VS รอบแช่แข็ง แบบไหนโอกาสติดมากกว่า?
ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ FET (รอบแช่แข็ง) อาจมีโอกาสสำเร็จดีกว่าหรือใกล้เคียงกับ Fresh Transfer เพราะผนังมดลูกได้กลับสู่ภาวะปกติและร่างกายพักฟื้นจากกระบวนการกระตุ้นรังไข่แล้ว PGT-A อาจช่วยในผู้ที่มีข้อบ่งชี้ ที่ GFC Clinic
ทำไม FET ถึงได้ผลดีกว่า Fresh Transfer?
FET ให้ผลดีกว่าเพราะ 1) ผนังมดลูกกลับสู่ภาวะปกติ ไม่บวมจากยากระตุ้น 2) ระดับฮอร์โมนกลับเป็นปกติ 3) ลดความเสี่ยง OHSS อย่างมีนัยสำคัญ 4) สามารถเลือกเวลาที่ร่างกายพร้อมที่สุดได้
FET คืออะไร ย่อมาจากอะไร?
FET ย่อมาจาก Frozen Embryo Transfer คือการนำตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้มาละลายและย้ายเข้าโพรงมดลูก ต่างจาก Fresh Transfer ที่ย้ายตัวอ่อนทันทีหลังปฏิสนธิ 3-6 วัน
FET + PGT-A ต่างจาก FET ธรรมดาอย่างไร?
FET + PGT-A คือการตรวจโครโมโซมตัวอ่อนทั้ง 24 โครโมโซม ก่อนย้าย ราคา 37,900 บาท อาจช่วยเพิ่มโอกาสสำเร็จและลดความเสี่ยงแท้งจากโครโมโซมผิดปกติในผู้ที่เหมาะสม แนะนำสำหรับอายุ 35 ปีขึ้นไปหรือมีประวัติแท้งซ้ำ
รอบสด (Fresh Transfer) ยังเหมาะกับใครบ้าง?
รอบสดยังเหมาะเมื่อร่างกายตอบสนองยากระตุ้นในระดับปกติ ไม่มีความเสี่ยง OHSS ผนังมดลูกหนาพอดี (≥8 mm) และแพทย์ประเมินแล้วว่าร่างกายพร้อม รวมถึงกรณีที่ต้องการประหยัดเวลาและได้ตัวอ่อนจำนวนน้อย
พญ.ชมพูนุช จันทรกระวี ใบอนุญาตเลขที่ 45222
แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์เจริญพันธุ์ประจำที่ GFC Clinic
