ตัวอ่อนเกรดดี มีโอกาสติดมากกว่าจริงไหม?
หลังจากทำ ICSI และได้ตัวอ่อน สิ่งที่คนไข้ทุกคนอยากรู้มากที่สุดคือ “ตัวอ่อนของฉันเกรดอะไร และมีโอกาสติดกี่เปอร์เซ็นต์?”
คำตอบสั้นๆ คือ เกรดตัวอ่อนมีผลต่อโอกาสสำเร็จ แต่ ไม่ใช่ปัจจัยเดียว ครับ บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจตั้งแต่ระบบการให้เกรดจนถึงตัวเลขโอกาสสำเร็จที่แท้จริง
การแบ่งเกรดตัวอ่อนคืออะไร?
หลังจาก ICSI สำเร็จ ตัวอ่อนจะถูกเลี้ยงในห้องแล็บ 5-6 วัน นักวิทยาศาสตร์จะประเมินคุณภาพตัวอ่อนตามมาตรฐานสากล Gardner and Schoolcraft (1999) ซึ่งเป็นระบบที่ใช้กันทั่วโลก
เป้าหมายของการให้เกรด: ช่วยแพทย์เลือกตัวอ่อนที่มีโอกาสฝังตัวและตั้งครรภ์สูงสุด
ระบบเกรดตัวอ่อน 2 ระยะ
ระยะที่ 1: Cleavage Stage (Day 2-3)
ประเมินจาก 2 ปัจจัย:
- จำนวนเซลล์ — Day 2 ควรมี 4 เซลล์, Day 3 ควรมี 8 เซลล์
- Fragmentation — เศษเซลล์ที่ผิดปกติ ยิ่งน้อยยิ่งดี
| เกรด | ลักษณะ | Fragmentation |
|---|---|---|
| Grade 1 (GOOD) | เซลล์ขนาดเท่ากัน สม่ำเสมอ | น้อยกว่า 10% |
| Grade 2 (FAIR) | เซลล์ขนาดแตกต่างเล็กน้อย | 10-25% |
| Grade 3 (POOR) | เซลล์ไม่สม่ำเสมอ | มากกว่า 25% |
ปัจจุบัน GFC Clinic เลี้ยงตัวอ่อนส่วนใหญ่ถึง Day 5 (Blastocyst) ก่อนประเมินเกรดสุดท้าย เพราะให้ข้อมูลที่แม่นยำกว่า
ระยะที่ 2: Blastocyst Stage (Day 5-6) — สำคัญที่สุด
นี่คือเกรดที่คนไข้ส่วนใหญ่ได้รับแจ้งครับ ประเมิน 3 ส่วน:
ส่วนที่ 1: Expansion (ระดับการขยายตัว 1-6)
| ระดับ | ชื่อ | ลักษณะ |
|---|---|---|
| 1 | Early Blastocyst | Blastocoel น้อยกว่าครึ่งตัวอ่อน |
| 2 | Blastocyst | Blastocoel มากกว่าครึ่ง |
| 3 | Full Blastocyst | Blastocoel เต็มตัวอ่อน |
| 4 | Expanded Blastocyst | ขยายใหญ่ เปลือกบางลง ✅ ดีมาก |
| 5 | Hatching Blastocyst | เริ่มโผล่จากเปลือก ✅ ดีที่สุด |
| 6 | Hatched Blastocyst | หลุดจากเปลือกแล้ว ✅ ดีที่สุด |
ส่วนที่ 2: Inner Cell Mass (ICM) — เซลล์ที่เป็นตัวทารก
| เกรด | ลักษณะ | โอกาสตั้งครรภ์ |
|---|---|---|
| A | เซลล์มาก ยึดเกาะเป็นกลุ่มแน่น | สูงมาก |
| B | เซลล์ปานกลาง ยึดหลวมๆ | ปานกลาง |
| C | เซลล์น้อยมาก | ต่ำ |
ส่วนที่ 3: Trophectoderm (TE) — เซลล์ที่เป็นรก
| เกรด | ลักษณะ |
|---|---|
| A | เซลล์มาก เรียงสม่ำเสมอ สวยงาม |
| B | เซลล์น้อย ยึดหลวม หรือไม่สม่ำเสมอ |
| C | เซลล์น้อยมาก ไม่สม่ำเสมอ |
ตัวอ่อนเกรด AA, AB, BB มีโอกาสติดกี่เปอร์เซ็นต์?
นี่คือตัวเลขที่คนไข้ถามบ่อยที่สุดครับ อ้างอิงจากข้อมูลงานวิจัยและประสบการณ์คลินิก:
| เกรดตัวอ่อน | โอกาสตั้งครรภ์ (ไม่ทำ PGT-A) | โอกาสตั้งครรภ์ (ทำ PGT-A) |
|---|---|---|
| AA (4AA, 5AA, 6AA) | 40-50% | 60-70% |
| AB หรือ BA | 30-40% | 55-65% |
| BB | 25-35% | 50-60% |
| BC หรือ CB | 15-25% | 40-50% |
| CC | 10-15% | 30-40% |
หมายเหตุ: ตัวเลขข้างต้นเป็นค่าเฉลี่ยสำหรับผู้หญิงอายุน้อยกว่า 35 ปี อัตราจริงขึ้นอยู่กับอายุ สภาพมดลูก และปัจจัยอื่นๆ
ทำไมตัวอ่อนเกรดดีถึงไม่ได้การันตี 100%?
เกรดตัวอ่อนประเมินจากรูปร่างที่มองเห็นด้วยตา ผ่านกล้องจุลทรรศน์เท่านั้น ไม่ได้บอกว่าโครโมโซมภายในปกติหรือไม่
สิ่งที่เกิดขึ้นได้คือ:
- ตัวอ่อนเกรดดี (AA) แต่โครโมโซมผิดปกติ → ย้ายแล้วไม่ติดหรือแท้ง (พบได้ 40-60% ในผู้หญิงอายุ 35+)
- ตัวอ่อนเกรดไม่ดี (BB หรือ BC) แต่โครโมโซมปกติ → ย้ายแล้วติดและคลอดปกติได้
นี่คือเหตุผลที่ PGT-A ตรวจโครโมโซมตัวอ่อน มีความสำคัญมาก โดยเฉพาะในคนไข้อายุ 35+ ครับ
PGT-A เปลี่ยนอัตราสำเร็จได้มากแค่ไหน?
ที่ GFC Clinic การทำ PGT-A By NGS ร่วมกับการย้ายตัวอ่อนช่วยเพิ่มอัตราสำเร็จได้อย่างมีนัยสำคัญ:
ตัวอย่างจริงที่ GFC:
ผู้หญิงอายุ 38 ปี ได้ตัวอ่อน 4 ตัว เกรด AA, AB, BB, BC
- ถ้าไม่ทำ PGT-A → ย้ายเกรด AA โอกาสสำเร็จ ~35% (อายุมากลดโอกาสลง)
- ถ้าทำ PGT-A → ตรวจพบว่า AA มีโครโมโซมผิดปกติ BC มีโครโมโซมปกติ → ย้าย BC แทน โอกาสสำเร็จ ~65%
PGT-A มีประโยชน์สูงสุดในกรณี:
- อายุ 35 ปีขึ้นไป (โอกาสโครโมโซมผิดปกติสูงขึ้นมาก)
- แท้งซ้ำ 2 ครั้งขึ้นไป
- ย้ายตัวอ่อนไม่ติดซ้ำ 2 รอบขึ้นไป
- พาหะโครโมโซมผิดปกติหรือธาลัสซีเมีย
ค่าใช้จ่าย PGT-A ที่ GFC: 37,900 บาท ความแม่นยำ 99% ทราบผลใน 24 ชั่วโมง
ปัจจัยอื่นที่กระทบโอกาสตัวอ่อนติด ไม่ใช่แค่เกรด
1. อายุของฝ่ายหญิง — สำคัญมากที่สุด
| อายุ | โอกาสตั้งครรภ์จากตัวอ่อน AA (ไม่ทำ PGT-A) |
|---|---|
| น้อยกว่า 35 ปี | 45-55% |
| 35-37 ปี | 35-45% |
| 38-40 ปี | 25-35% |
| มากกว่า 40 ปี | 15-25% |
ยิ่งอายุมาก โอกาสที่ตัวอ่อนแม้แต่เกรด AA จะมีโครโมโซมผิดปกติยิ่งสูงขึ้น
2. ความหนาและคุณภาพผนังมดลูก
ผนังมดลูกควรหนา ≥8 mm และมีรูปแบบ trilaminar ก่อนย้ายตัวอ่อน ถ้าผนังบางหรือมีโพลิป/พังผืด ตัวอ่อนอาจฝังตัวไม่ได้แม้เกรดดีมาก
3. ระยะของตัวอ่อน (Day 3 vs Day 5)
| ระยะ | โอกาสติดเฉลี่ย |
|---|---|
| Day 3 (Cleavage) | 20-30% |
| Day 5-6 (Blastocyst) | 40-50% |
Day 5 ดีกว่า Day 3 เพราะตัวอ่อนที่อ่อนแอจะหยุดพัฒนาไปเองก่อนถึง Day 5 ทำให้ Day 5 คือ “ผู้รอดชีวิต” ที่แข็งแรงจริงๆ
4. เทคโนโลยีคัดเลือกอสุจิ
อสุจิที่มี DNA เสียหายสูง (High DNA Fragmentation) ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพตัวอ่อน แม้เกรดไข่จะดี ถ้า DNA อสุจิเสีย ตัวอ่อนที่ได้อาจมีเกรดต่ำกว่าที่ควรจะเป็น
GFC มีเทคโนโลยีคัดเลือกอสุจิขั้นสูง:
- MSS (Microfluidic Sperm Sorting) — คัดอสุจิที่แข็งแรงที่สุดโดยไม่ใช้สารเคมี
- MACS (Magnetic Activated Cell Sorting) — คัดอสุจิ DNA สมบูรณ์ด้วยแม่เหล็ก
- PICSI — คัดอสุจิสมบูรณ์ผ่าน hyaluronan binding
AI iDAScore ที่ GFC — ยกระดับการประเมินตัวอ่อน
นอกจากการให้เกรดด้วยตาของนักวิทยาศาสตร์แล้ว GFC ยังใช้ AI iDAScore ในการประเมินตัวอ่อนเพิ่มเติมในแพ็กเกจ ICSI Diamond
iDAScore ทำอะไร?
- ติดตามพัฒนาการตัวอ่อนแบบ Real Time ตลอด 24 ชั่วโมง
- วิเคราะห์ระยะเวลาการแบ่งเซลล์แต่ละขั้นตอน (Time-Lapse Imaging)
- ให้คะแนน 1-9 ซึ่งบ่งบอกโอกาสสำเร็จได้แม่นยำกว่าการให้เกรดด้วยตาเปล่าเพียงอย่างเดียว
- ช่วยแพทย์เลือกตัวอ่อนที่ดีที่สุดได้อย่างมีหลักฐาน
ทำอย่างไรให้ได้ตัวอ่อนเกรดดี?
ไม่มีอะไรรับประกัน 100% แต่สิ่งเหล่านี้ช่วยเพิ่มโอกาสได้ครับ:
ฝ่ายหญิง (3 เดือนก่อน ICSI):
- กิน CoQ10 200-600 mg/วัน ช่วยพลังงานในเซลล์ไข่ สำคัญมากในอายุ 35+
- กิน โฟลิก 400-800 mcg/วัน ลด Neural Tube Defect
- กิน DHEA 25-75 mg/วัน (ปรึกษาแพทย์ก่อน) ช่วยคุณภาพไข่ในรายที่รังไข่สำรองต่ำ
- งดแอลกอฮอล์และบุหรี่อย่างเด็ดขาด
- ควบคุม BMI ให้อยู่ใน 18.5-25
ฝ่ายชาย (3 เดือนก่อน ICSI):
- กิน CoQ10 200-600 mg/วัน ช่วยลด DNA Fragmentation
- กิน วิตามิน C 500-1,000 mg/วัน และ วิตามิน E 200-400 IU/วัน
- งดแอลกอฮอล์ บุหรี่ สเตียรอยด์
- งดซาวน่า อ่างน้ำร้อน กางเกงรัดแน่น
ตัวอ่อนเกรดต่ำ ยังมีความหวังไหม?
มีครับ อย่าเพิ่งหมดหวัง เพราะ:
1. เกรดต่ำแต่โครโมโซมปกติยังมีโอกาสตั้งครรภ์ ตัวอ่อนเกรด BB หรือ BC ที่ผ่าน PGT-A แล้วพบว่าโครโมโซมปกติ มีโอกาสตั้งครรภ์ 40-60% ซึ่งสูงกว่าตัวอ่อนเกรด AA ที่โครโมโซมผิดปกติ
2. ตัวอ่อน Grade 3 (Cleavage) ยังพัฒนาเป็น Blastocyst ได้ บางกรณีตัวอ่อนที่ดูไม่ดีใน Day 3 กลับพัฒนาเป็น Blastocyst คุณภาพดีได้ใน Day 5 นักวิทยาศาสตร์จะเลี้ยงต่อก่อนตัดสินใจทิ้ง
3. ปรับปัจจัยก่อนรอบต่อไป ถ้าตัวอ่อนรอบแรกเกรดต่ำ แพทย์จะวิเคราะห์หาสาเหตุและปรับแผน เช่น เพิ่มเทคโนโลยีคัดอสุจิ เพิ่มอาหารเสริม หรือปรับยากระตุ้นในรอบถัดไป
สรุป — เกรดตัวอ่อนดีแค่ไหนถึงพอ?
ตอบตรงๆ: เกรด AA หรือ AB คือดีที่สุด มีโอกาสติดสูงสุด แต่เกรดตัวอ่อนเป็นเพียง 1 ใน 4 ปัจจัย ที่กำหนดความสำเร็จ ปัจจัยอื่นได้แก่ โครโมโซมตัวอ่อน (PGT-A) อายุของฝ่ายหญิง และสภาพมดลูก
คำแนะนำจาก GFC: ถ้าอายุ 35+ หรือมีประวัติแท้งซ้ำ ควรทำ PGT-A ร่วมด้วย เพราะช่วยเพิ่มอัตราสำเร็จจาก 40-50% เป็น 60-70% และลดความเสี่ยงแท้งได้มาก แม้ตัวอ่อนจะเกรด AA
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ข้อดีของตัวอ่อนระยะ Blastocyst Day 5
- PGT-A ตรวจโครโมโซมตัวอ่อน ความแม่นยำ 99%
- สด VS แช่แข็ง รอบไหนโอกาสติดมากกว่า
- ICSI คืออะไร แพ็กเกจและอัตราสำเร็จ
ติดต่อ GFC Clinic
- โทร: (+66)97-484-5335 | 02-1086413-14
- Line: @gfcclinic
- นัดหมายออนไลน์
