สรุปสั้น: อัตราสำเร็จของเด็กหลอดแก้วไม่ใช่ตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ตัวเลขที่คลินิกประกาศขึ้นกับวิธีคิด (ต่อการย้ายตัวอ่อน ต่อรอบ หรือการคลอดมีชีพ) และกลุ่มอายุของผู้ป่วย ปัจจัยที่มีผลมากที่สุดคืออายุของฝ่ายหญิง รองลงมาคือคุณภาพตัวอ่อน โครโมโซม คุณภาพอสุจิ และสภาพโพรงมดลูก โอกาสของแต่ละคนจึงควรประเมินกับแพทย์จากผลตรวจจริง
เวลาค้นหาคลินิกทำเด็กหลอดแก้ว เรามักเห็นตัวเลขอัตราสำเร็จหลายแบบ บางที่สูง บางที่ต่ำ แต่ตัวเลขเหล่านี้มักวัดคนละอย่าง บทความนี้อธิบายวิธีอ่านตัวเลขให้เข้าใจ และสิ่งที่ส่งผลต่อโอกาสสำเร็จจริง
อัตราสำเร็จวัดได้หลายแบบ
| วิธีคิด | หมายความว่า |
|---|---|
| ต่อการย้ายตัวอ่อน | นับเฉพาะรอบที่มีตัวอ่อนย้าย ตัวเลขมักสูงกว่า เพราะไม่นับรอบที่ไม่มีตัวอ่อนให้ย้าย |
| ต่อรอบที่เริ่มกระตุ้นไข่ | นับตั้งแต่เริ่มรักษา สะท้อนเส้นทางทั้งหมดได้ใกล้ความจริงกว่า |
| ผลตรวจการตั้งครรภ์เป็นบวก | นับจากค่า hCG ยังไม่ใช่การตั้งครรภ์ที่ยืนยันด้วยอัลตราซาวด์ |
| การตั้งครรภ์ทางคลินิก | เห็นถุงการตั้งครรภ์จากอัลตราซาวด์ |
| การคลอดมีชีพ | ผลลัพธ์สุดท้ายที่ผู้ป่วยต้องการจริง |
เมื่อเห็นตัวเลขใด ควรถามว่าคิดแบบไหน ช่วงเวลาไหน และแยกตามอายุหรือไม่ ตัวเลขสองตัวที่คิดคนละแบบนำมาเทียบกันตรงๆ ไม่ได้
ปัจจัยที่มีผลต่อโอกาสสำเร็จ
1. อายุของฝ่ายหญิง
อายุสัมพันธ์กับคุณภาพไข่และโอกาสที่ตัวอ่อนจะมีโครโมโซมปกติ เป็นปัจจัยที่มีผลมากที่สุด อ่านเพิ่มที่ ทำ ICSI อายุ 40 ปี ได้ไหม
2. ปริมาณและคุณภาพไข่
ค่า AMH และจำนวนฟองไข่ตั้งต้นช่วยคาดการณ์ว่าจะเก็บไข่ได้มากน้อยแค่ไหน แต่ไม่ได้บอกคุณภาพไข่โดยตรง
3. คุณภาพตัวอ่อน
ตัวอ่อนที่เจริญถึงระยะบลาสโตซิสต์และมีเกรดดีมีโอกาสฝังตัวมากกว่า ห้องปฏิบัติการตัวอ่อนจึงมีบทบาทสำคัญ
4. โครโมโซมของตัวอ่อน
ตัวอ่อนที่โครโมโซมผิดปกติมักไม่ฝังตัวหรือแท้ง การตรวจ PGT-A อาจช่วยเลือกตัวอ่อนในบางกลุ่ม แต่ไม่ได้รับประกันการตั้งครรภ์ อ่านที่ คู่มือตรวจ PGT-A
5. คุณภาพอสุจิ
อสุจิที่ผิดปกติมากอาจมีผลต่อการปฏิสนธิและคุณภาพตัวอ่อน ICSI ช่วยเรื่องการปฏิสนธิได้ในหลายกรณี
6. โพรงมดลูกและเยื่อบุโพรงมดลูก
ติ่งเนื้อ เนื้องอกบางชนิด พังผืด หรือเยื่อบุโพรงมดลูกบาง อาจลดโอกาสฝังตัว แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจหรือรักษาก่อนย้ายตัวอ่อน
ทำไมตัวเลขแต่ละคลินิกจึงต่างกัน
- กลุ่มผู้ป่วยต่างกัน คลินิกที่รับผู้ป่วยอายุมากหรือเคยล้มเหลวมาก่อนจะมีตัวเลขเฉลี่ยต่ำกว่าโดยธรรมชาติ
- ชนิดการรักษาต่างกัน เช่น ย้ายตัวอ่อนสดหรือแช่แข็ง ตรวจโครโมโซมหรือไม่
- วิธีรายงานต่างกัน ตามตารางด้านบน
- การคัดเลือกผู้ป่วย บางแห่งอาจรายงานเฉพาะกลุ่มที่ผลดี
คำถามที่ควรถามแพทย์เรื่องโอกาสสำเร็จ
- จากผลตรวจของเรา โอกาสโดยประมาณเป็นอย่างไร และคิดจากอะไร
- ถ้ารอบแรกไม่สำเร็จ แผนถัดไปคืออะไร
- มีปัจจัยไหนที่ปรับได้ก่อนเริ่มรักษา
- บริการเสริมที่แนะนำ จะช่วยในกรณีของเราอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
อัตราสำเร็จเด็กหลอดแก้วที่คลินิกประกาศ เชื่อถือได้แค่ไหน?
ตัวเลขเปรียบเทียบได้ก็ต่อเมื่อรู้ว่าคิดแบบไหน เช่น คิดต่อการย้ายตัวอ่อน ต่อรอบที่เริ่มกระตุ้น หรือนับการตั้งครรภ์หรือการคลอดมีชีพ และแยกตามช่วงอายุหรือไม่ ตัวเลขที่ไม่บอกวิธีคิดจึงเทียบกันไม่ได้
อะไรมีผลต่อโอกาสสำเร็จมากที่สุด?
อายุของฝ่ายหญิงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดเพราะเกี่ยวกับคุณภาพไข่ รองลงมาคือคุณภาพตัวอ่อน โครโมโซมของตัวอ่อน คุณภาพอสุจิ และสภาพโพรงมดลูกกับเยื่อบุโพรงมดลูก
ICSI สำเร็จกว่า IVF ไหม?
ICSI ช่วยเรื่องการปฏิสนธิในกรณีที่อสุจิมีปัญหาหรือเคยปฏิสนธิไม่สำเร็จ แต่ไม่ได้ทำให้ทุกคนมีโอกาสตั้งครรภ์สูงขึ้นเสมอ แพทย์จะเลือกวิธีตามข้อบ่งชี้
ควรเลือกคลินิกจากอัตราสำเร็จอย่างเดียวไหม?
ไม่ควร ควรดูประกอบกับวิธีคิดตัวเลข ความชัดเจนของแผนการรักษา ห้องปฏิบัติการตัวอ่อน และค่าใช้จ่ายรวม เพราะคลินิกที่รับผู้ป่วยต่างกลุ่มอายุจะมีตัวเลขต่างกันโดยธรรมชาติ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล ราคาและเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลง โปรดยืนยันกับเจ้าหน้าที่ GFC ก่อนเริ่มการรักษา
