ภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นเกิน (OHSS) คืออะไร อันตรายไหม

ในกระบวนการกระตุ้นไข่เพื่อทำ ICSI/IVF หรือฝากไข่ หนึ่งในผลข้างเคียงที่แพทย์เฝ้าระวังคือภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นเกิน หรือ Ovarian Hyperstimulation Syndrome (OHSS) บทความนี้อธิบายว่า OHSS คืออะไร ใครเสี่ยงมากกว่าคนอื่น และป้องกันได้อย่างไร

OHSS คืออะไร

OHSS คือภาวะที่รังไข่ตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่มากเกินไป ทำให้รังไข่บวมโตกว่าปกติและมีของเหลวรั่วซึมออกจากหลอดเลือดเข้าสู่ช่องท้อง เป็นผลข้างเคียงที่พบได้ในกระบวนการกระตุ้นไข่

อาการที่พบบ่อย

• ท้องอืด แน่นท้อง รู้สึกไม่สบายบริเวณท้องน้อย
• คลื่นไส้ อาเจียน
• น้ำหนักตัวขึ้นเร็วผิดปกติในช่วงเวลาสั้นๆ
• ในรายที่มีอาการรุนแรง อาจมีอาการหายใจลำบากหรือปัสสาวะออกน้อยลง ซึ่งควรพบแพทย์ทันที

ใครเสี่ยงเป็น OHSS มากกว่าคนอื่น

กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงกว่า ได้แก่ ผู้ที่มีภาวะ PCOS ผู้ที่มีจำนวนถุงไข่สำรองมาก (AFC สูง) ผู้ที่มีค่า AMH สูง และผู้ที่อายุน้อย เนื่องจากรังไข่มักตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่ได้ดีกว่ากลุ่มอื่น

ป้องกันและดูแลรักษาอย่างไร

แพทย์จะประเมินความเสี่ยงของแต่ละคนก่อนเริ่มกระตุ้นไข่ และปรับโปรโตคอลรวมถึงปริมาณยาให้เหมาะสมเป็นรายบุคคล พร้อมติดตามอาการอย่างใกล้ชิดระหว่างกระบวนการ ในบางรายที่มีความเสี่ยงสูง แพทย์อาจพิจารณาแช่แข็งตัวอ่อนทั้งหมดไว้ก่อนแทนการย้ายตัวอ่อนสดในรอบเดียวกัน เพื่อลดความเสี่ยงจาก OHSS ที่อาจรุนแรงขึ้นหากตั้งครรภ์ทันที อ่านเพิ่มเติมที่ ใส่ตัวอ่อนรอบสด VS รอบแช่แข็ง

คำถามที่พบบ่อย