น้ำหนักตัวเป็นหนึ่งในปัจจัยด้านสุขภาพที่ส่งผลต่อระบบฮอร์โมนโดยตรง ทั้งภาวะน้ำหนักเกินและน้ำหนักน้อยเกินไปสามารถรบกวนการตกไข่และความสม่ำเสมอของรอบเดือนได้ทั้งคู่ บทความนี้อธิบายความเชื่อมโยงระหว่างน้ำหนักตัวกับโอกาสมีบุตร
น้ำหนักเกินส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์อย่างไร
ไขมันส่วนเกินในร่างกายส่งผลต่อการทำงานของฮอร์โมนเอสโตรเจนและอินซูลิน ซึ่งอาจรบกวนการตกไข่ให้ไม่สม่ำเสมอ ผู้หญิงที่มีภาวะน้ำหนักเกินมักพบความเสี่ยงภาวะดื้ออินซูลินและ PCOS สูงขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของภาวะมีบุตรยาก อ่านเพิ่มเติมที่ PCOS มีลูกได้ไหม ในฝ่ายชาย น้ำหนักเกินก็มีความสัมพันธ์กับคุณภาพอสุจิที่ลดลงเช่นกัน
น้ำหนักน้อยเกินไปส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์อย่างไร
ในทางกลับกัน ผู้หญิงที่มีน้ำหนักตัวน้อยเกินไปหรือมีไขมันในร่างกายต่ำมาก อาจทำให้ร่างกายผลิตฮอร์โมนเพศไม่เพียงพอ ส่งผลให้ไข่ไม่ตกหรือประจำเดือนขาดหายไปได้ พบได้บ่อยในผู้ที่ควบคุมอาหารอย่างเข้มงวดหรือออกกำลังกายหนักเกินไปต่อเนื่อง
น้ำหนักตัวแบบไหนถือว่าเหมาะสมกับการมีบุตร
โดยทั่วไปแพทย์มักใช้ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) เป็นตัวประเมินเบื้องต้น ซึ่งช่วงที่เหมาะสมโดยทั่วไปจะอยู่ในเกณฑ์น้ำหนักปกติ ไม่ใช่ช่วงน้ำหนักเกินหรือต่ำกว่าเกณฑ์มากเกินไป อย่างไรก็ตามตัวเลขที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินร่วมกับปัจจัยสุขภาพอื่นๆ ไม่ควรยึดตัวเลขเดียวเป็นเกณฑ์ตายตัว
ปรับน้ำหนักตัวก่อนวางแผนมีบุตร ควรทำยังไง
- ปรับพฤติกรรมการกินให้สมดุล ไม่ใช่การอดอาหารแบบหักโหม
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอในระดับที่พอดี ไม่หนักเกินไปจนกระทบฮอร์โมน
- หากมีภาวะน้ำหนักเกินหรือน้อยเกินไปมาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนปรับน้ำหนักอย่างปลอดภัยก่อนพยายามตั้งครรภ์
น้ำหนักตัวมีผลต่อการทำ ICSI หรือ IUI ไหม
น้ำหนักตัวที่อยู่นอกเกณฑ์ปกติมากอาจส่งผลต่อการตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่และอัตราความสำเร็จของการรักษาด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ได้ แพทย์มักประเมินน้ำหนักตัวเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนการรักษา ดูรายละเอียดบริการที่ การทำเด็กหลอดแก้ว อิ๊กซี่ (ICSI) / IVF
คำถามที่พบบ่อย
น้ำหนักเกินแค่ไหนถึงเริ่มกระทบการมีบุตร?
ไม่มีตัวเลขตายตัวที่ใช้ได้กับทุกคน ขึ้นอยู่กับปัจจัยสุขภาพส่วนบุคคลร่วมด้วย แนะนำปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินโดยตรงแทนการดูตัวเลขน้ำหนักอย่างเดียว
ลดน้ำหนักแล้วประจำเดือนจะกลับมาปกติเองไหม?
ในหลายกรณีที่สาเหตุมาจากน้ำหนักตัวโดยตรง การปรับน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสมสามารถช่วยให้รอบเดือนกลับมาสม่ำเสมอขึ้นได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์หากยังไม่ดีขึ้นหลังปรับน้ำหนักแล้ว
ผู้ชายน้ำหนักเกินมีผลต่อคุณภาพอสุจิจริงไหม?
มีความสัมพันธ์กันในงานวิจัยหลายชิ้น น้ำหนักเกินมากอาจเกี่ยวข้องกับคุณภาพและปริมาณอสุจิที่ลดลง
ต้องลดน้ำหนักให้ได้ตามเกณฑ์ก่อน ถึงจะเริ่มทำ ICSI ได้ไหม?
ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ในแต่ละราย บางกรณีแพทย์อาจแนะนำให้ปรับน้ำหนักก่อนเริ่มการรักษาเพื่อเพิ่มโอกาสความสำเร็จ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเป็นรายบุคคล
น้ำหนักน้อยเพราะออกกำลังกายหนัก ถือว่าอันตรายกับการมีลูกไหม?
การออกกำลังกายหนักมากต่อเนื่องจนไขมันในร่างกายต่ำเกินไปอาจส่งผลให้ประจำเดือนขาดหรือไข่ไม่ตกได้ หากสังเกตว่าประจำเดือนผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
