หลายคู่รักเลื่อนแผนมีลูกออกไปเพราะเหตุผลด้านการงานหรือความพร้อมทางการเงิน โดยไม่รู้ว่าอายุเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อโอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติมากที่สุดปัจจัยหนึ่ง บทความนี้จะอธิบายว่าอายุแต่ละช่วงส่งผลต่อโอกาสมีบุตรอย่างไร และควรเริ่มปรึกษาแพทย์เมื่อไหร่
ทำไมอายุถึงส่งผลต่อโอกาสมีบุตร
ผู้หญิงเกิดมาพร้อมจำนวนไข่ที่จำกัดตั้งแต่แรกเกิด (ประมาณ 1-2 ล้านฟอง) และจำนวนนี้ลดลงเรื่อยๆ ตามอายุ ทั้งปริมาณและคุณภาพของไข่ ไม่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ ต่างจากฝ่ายชายที่ร่างกายสร้างอสุจิใหม่อยู่ตลอด (แม้คุณภาพจะลดลงตามอายุเช่นกัน แต่ช้ากว่ามาก)
โอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติในแต่ละช่วงอายุ
- อายุต่ำกว่า 35 ปี — โอกาสตั้งครรภ์ต่อรอบเดือนสูงสุด ไข่สำรอง (Ovarian Reserve) ยังอยู่ในเกณฑ์ดี
- อายุ 35-37 ปี — โอกาสเริ่มลดลงชัดเจนขึ้น อัตราการแท้งเริ่มสูงขึ้นจากความผิดปกติของโครโมโซมตัวอ่อนที่พบบ่อยขึ้นตามอายุ
- อายุ 38-40 ปี — โอกาสตั้งครรภ์ธรรมชาติต่อรอบเดือนลดลงชัดเจน แนะนำปรึกษาแพทย์เร็วขึ้นหากพยายามมาแล้ว 6 เดือนยังไม่ตั้งครรภ์
- อายุ 40 ปีขึ้นไป — โอกาสตั้งครรภ์ธรรมชาติต่ำลงมาก และความเสี่ยงตัวอ่อนผิดปกติโครโมโซมสูงขึ้น มักแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ทันทีที่วางแผนมีบุตร ไม่ต้องรอครบ 1 ปี
อายุที่ “เหมาะสม” ต่างจากอายุที่ “ยังไม่สาย” อย่างไร
ไม่มีอายุใดที่ “ห้าม” มีลูกเด็ดขาด แต่อายุที่น้อยกว่าให้โอกาสสำเร็จตามธรรมชาติสูงกว่าและใช้เวลาสั้นกว่า ปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้ตัวเลขอายุคือค่า AMH ซึ่งสะท้อนปริมาณไข่สำรองในรังไข่ ผู้หญิงอายุเท่ากันสองคนอาจมีค่า AMH ต่างกันมาก การตรวจค่านี้จึงให้ข้อมูลที่แม่นยำกว่าการดูอายุอย่างเดียว อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ AMH คืออะไร ค่าปกติเท่าไหร่
ควรเริ่มปรึกษาแพทย์เมื่อไหร่
- อายุต่ำกว่า 35 ปี: พยายามมีบุตรตามธรรมชาติมาแล้ว 12 เดือนยังไม่ตั้งครรภ์
- อายุ 35 ปีขึ้นไป: พยายามมาแล้ว 6 เดือนยังไม่ตั้งครรภ์
- อายุ 40 ปีขึ้นไป หรือมีประวัติโรคที่กระทบระบบสืบพันธุ์: ปรึกษาแพทย์ได้ทันทีที่เริ่มวางแผน ไม่ต้องรอ
หากยังไม่แน่ใจว่าตัวเองหรือคู่สมรสมีปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้าง อ่านเพิ่มเติมได้ที่ สาเหตุภาวะมีบุตรยากเกิดจากอะไร ตรวจอะไรก่อน
ถ้าอายุเยอะแล้วยังอยากมีลูก มีทางเลือกอะไรบ้าง
GFC มีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ 7 ท่าน ดูแลผู้ป่วยมากกว่า 2,000 รายต่อปี ให้บริการตั้งแต่การตรวจประเมินภาวะเจริญพันธุ์ ไปจนถึงเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์อย่าง ICSI และการตรวจโครโมโซมตัวอ่อน (PGT-A) ดูรายละเอียดบริการได้ที่ การทำเด็กหลอดแก้ว อิ๊กซี่ (ICSI) / IVF หรือหากยังไม่พร้อมมีบุตรตอนนี้แต่กังวลเรื่องอายุ สามารถศึกษาเรื่องการฝากไข่ไว้ล่วงหน้าได้
คำถามที่พบบ่อย
อายุเท่าไหร่ถือว่ามีลูกยากขึ้นแล้ว?
โดยทั่วไปโอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติเริ่มลดลงชัดเจนหลังอายุ 35 ปี และลดลงมากขึ้นอีกหลังอายุ 38-40 ปี แต่ตัวเลขที่แน่นอนแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับค่า AMH และสุขภาพโดยรวม
อายุ 40 ยังมีลูกได้อยู่ไหม?
ได้ครับ แต่โอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติต่อรอบเดือนต่ำลงมากเมื่อเทียบกับอายุน้อยกว่า และความเสี่ยงตัวอ่อนผิดปกติโครโมโซมสูงขึ้น แนะนำปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนที่เหมาะสม
ผู้ชายอายุเยอะมีผลต่อการมีบุตรไหม?
มีผลเช่นกันแต่ช้ากว่าผู้หญิงมาก คุณภาพอสุจิ (การเคลื่อนไหว รูปร่าง) ค่อยๆ ลดลงตามอายุ แต่ไม่ได้หยุดสร้างอสุจิเหมือนที่ผู้หญิงมีไข่จำกัด
ตรวจอะไรถึงจะรู้ว่าไข่สำรองเหลือเท่าไหร่?
ตรวจค่า AMH (Anti-Müllerian Hormone) จากเลือด เป็นตัวเลขที่สะท้อนปริมาณไข่สำรองในรังไข่ได้แม่นยำกว่าการดูอายุอย่างเดียว
ถ้ายังไม่พร้อมมีลูกตอนนี้แต่กลัวอายุจะเยอะเกินไป ควรทำยังไง?
สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจประเมินไข่สำรองและพิจารณาการฝากไข่ (Egg Freezing) ไว้ล่วงหน้าได้ เพื่อรักษาโอกาสมีบุตรในอนาคต
พยายามมีลูกมานานแค่ไหนถึงควรไปพบแพทย์?
ขึ้นอยู่กับอายุ หากอายุต่ำกว่า 35 ปี แนะนำรอถึง 12 เดือน หากอายุ 35 ปีขึ้นไป แนะนำปรึกษาแพทย์หลังพยายามมา 6 เดือน และหากอายุ 40 ปีขึ้นไปแนะนำปรึกษาได้ทันที
หากกังวลเรื่องอายุกับโอกาสมีบุตร ปรึกษาทีมแพทย์เฉพาะทาง GFC ได้ที่ Line @gfcclinic หรือโทร 097-484-5335
