ก่อนทำเด็กหลอดแก้ว (ICSI/IVF) แพทย์มักแนะนำให้ตรวจประเมินโพรงมดลูกให้แน่ใจว่าพร้อมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน หนึ่งในวิธีตรวจที่แม่นยำที่สุดคือการ “ส่องกล้องโพรงมดลูก” หรือ Hysteroscopy บทความนี้พาไปรู้จักว่าคืออะไร ใครควรตรวจ และขั้นตอนเป็นอย่างไร
ส่องกล้องโพรงมดลูก (Hysteroscopy) คืออะไร
เป็นการตรวจโดยสอดกล้องขนาดเล็กผ่านทางช่องคลอดและปากมดลูกเข้าไปยังโพรงมดลูกโดยตรง โดยไม่ต้องผ่าหน้าท้อง แพทย์จะเห็นภาพภายในโพรงมดลูกแบบชัดเจนผ่านจอมอนิเตอร์ ทำให้ตรวจพบความผิดปกติที่การอัลตราซาวด์ธรรมดาอาจมองเห็นได้ไม่ชัดเจน
ทำไมต้องส่องกล้องก่อนทำ ICSI/IVF
ความผิดปกติในโพรงมดลูกบางอย่างอาจรบกวนการฝังตัวของตัวอ่อนได้ แม้ตัวอ่อนจะมีคุณภาพดีก็ตาม การส่องกล้องช่วยตรวจหาความผิดปกติเหล่านี้ก่อนวางแผนย้ายตัวอ่อน ได้แก่:
- ติ่งเนื้อในโพรงมดลูก (Endometrial Polyp)
- พังผืดในโพรงมดลูก (Intrauterine Adhesion)
- ผนังกั้นโพรงมดลูก (Uterine Septum)
- เนื้องอกมดลูกชนิดยื่นเข้าโพรงมดลูก (Submucous Myoma)
- เยื่อบุโพรงมดลูกหนาผิดปกติหรืออักเสบเรื้อรัง
ใครควรตรวจส่องกล้องโพรงมดลูก
- เคยทำเด็กหลอดแก้วมาแล้วแต่ตัวอ่อนไม่ฝังตัวหลายครั้งโดยไม่ทราบสาเหตุชัดเจน
- มีประวัติแท้งซ้ำ
- ผลอัลตราซาวด์หรือ HSG สงสัยความผิดปกติในโพรงมดลูก
- มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
- แพทย์พิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมก่อนเริ่มกระบวนการ ICSI/IVF
ขั้นตอนการตรวจเป็นอย่างไร
โดยทั่วไปทำแบบผู้ป่วยนอก ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล แพทย์จะสอดกล้องขนาดเล็กผ่านปากมดลูกเข้าไปตรวจดูภายในโพรงมดลูก ในบางรายอาจให้ยาชาเฉพาะที่หรือให้ยาระงับความรู้สึกช่วงสั้นๆ ตามความเหมาะสมของแต่ละราย ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาและอธิบายก่อนตรวจทุกครั้ง หากพบความผิดปกติที่สามารถแก้ไขได้ในคราวเดียวกัน เช่น การตัดติ่งเนื้อ แพทย์อาจดำเนินการรักษาต่อเนื่องในการส่องกล้องครั้งนั้นเลย (Operative Hysteroscopy)
หลังตรวจต้องดูแลตัวเองอย่างไร
ส่วนใหญ่สามารถกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน อาจมีเลือดออกกะปริดกะปรอยหรือปวดหน่วงท้องน้อยเล็กน้อยได้ในช่วง 1-2 วันแรก ซึ่งเป็นอาการปกติ หากมีเลือดออกมากผิดปกติ ปวดท้องรุนแรง หรือมีไข้ ควรรีบติดต่อแพทย์ทันที แพทย์จะนัดติดตามผลและวางแผนขั้นตอนถัดไปสำหรับการทำ ICSI/IVF ตามความเหมาะสม
คำถามที่พบบ่อย
ส่องกล้องโพรงมดลูกเจ็บไหม?
ความรู้สึกแตกต่างกันในแต่ละคน บางรายรู้สึกหน่วงหรือปวดเกร็งเล็กน้อยคล้ายปวดประจำเดือน แพทย์จะพิจารณาให้ยาชาหรือยาบรรเทาอาการตามความเหมาะสมของแต่ละราย
ต้องส่องกล้องทุกคนก่อนทำ ICSI/IVF ไหม?
ไม่จำเป็นทุกราย แพทย์จะพิจารณาจากประวัติและผลอัลตราซาวด์เบื้องต้นก่อนว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมด้วยการส่องกล้องหรือไม่
ส่องกล้องแล้วต้องรอกี่รอบถึงย้ายตัวอ่อนได้?
ขึ้นอยู่กับผลตรวจและว่ามีการแก้ไขความผิดปกติร่วมด้วยหรือไม่ แพทย์จะแจ้งระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับการวางแผนย้ายตัวอ่อนเป็นรายบุคคล
ถ้าเจอติ่งเนื้อหรือพังผืด ต้องผ่าตัดใหญ่ไหม?
ส่วนใหญ่สามารถแก้ไขได้ผ่านการส่องกล้องในคราวเดียวกัน (Operative Hysteroscopy) โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าท้อง
ตรวจส่องกล้องโพรงมดลูกที่ GFC ต้องเตรียมตัวยังไง?
แพทย์จะนัดตรวจในช่วงเวลาของรอบเดือนที่เหมาะสมและแจ้งการเตรียมตัวเฉพาะรายก่อนวันตรวจ สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่คลินิกทุกสาขาของ GFC
