คำตอบสั้น: ทำกิ๊ฟ (GIFT: Gamete Intrafallopian Transfer) คือการเก็บไข่แล้วนำไข่และอสุจิใส่เข้าไปในท่อนำไข่โดยการผ่าตัดส่องกล้อง ให้ปฏิสนธิกันเองในร่างกาย ส่วนเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) คือการปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ เลี้ยงเป็นตัวอ่อน แล้วย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกผ่านสายเล็กๆ โดยไม่ต้องผ่าตัด ปัจจุบันการทำกิ๊ฟแทบไม่ถูกใช้แล้วในหลายประเทศ เพราะเด็กหลอดแก้วมองเห็นการปฏิสนธิและคุณภาพตัวอ่อนได้ ควบคุมจำนวนตัวอ่อนที่ย้ายได้ และไม่ต้องผ่าตัดช่องท้อง
ตารางเปรียบเทียบ GIFT กับเด็กหลอดแก้ว
| หัวข้อ | ทำกิ๊ฟ (GIFT) | เด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) |
|---|---|---|
| ปฏิสนธิที่ไหน | ในท่อนำไข่ของผู้หญิง | ในห้องปฏิบัติการ |
| ใส่อะไรกลับเข้าร่างกาย | ไข่และอสุจิ | ตัวอ่อนที่ปฏิสนธิแล้ว |
| ใส่ทางไหน | ผ่าตัดส่องกล้องเข้าช่องท้อง ใส่เข้าท่อนำไข่ | สอดสายผ่านปากมดลูกเข้าโพรงมดลูก ไม่ต้องผ่าตัด |
| ต้องมีท่อนำไข่ปกติไหม | ต้องมีอย่างน้อยหนึ่งข้างที่ปกติ | ไม่จำเป็น |
| รู้ไหมว่าปฏิสนธิแล้ว | ไม่รู้ จนกว่าจะตรวจการตั้งครรภ์ | รู้ และเห็นพัฒนาการตัวอ่อน |
| ตรวจโครโมโซมตัวอ่อนได้ไหม | ไม่ได้ | ได้ เมื่อมีข้อบ่งชี้ |
| แช่แข็งตัวอ่อนที่เหลือได้ไหม | ไม่มีตัวอ่อนให้แช่แข็ง | ได้ |
| ช่วยปัญหาอสุจิน้อยมากได้ไหม | จำกัด | ได้ด้วย ICSI |
ทำไมเมื่อก่อนมีการทำกิ๊ฟ
ในยุคแรกของเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ การเลี้ยงตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการยังทำได้ไม่ดีเท่าปัจจุบัน การให้ไข่และอสุจิไปพบกันในท่อนำไข่จึงเป็นทางเลือกที่ให้ผลดีในบางกลุ่ม บางคนยังเลือกด้วยเหตุผลทางความเชื่อ เพราะการปฏิสนธิเกิดขึ้นในร่างกาย แต่เมื่อระบบเลี้ยงตัวอ่อนพัฒนาขึ้นมาก การทำเด็กหลอดแก้วให้ผลที่ดีกว่าหรือใกล้เคียงกันโดยไม่ต้องผ่าตัดช่องท้อง ข้อมูลของสมาคมเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์แห่งสหรัฐอเมริกา (ASRM) ระบุว่าการทำ GIFT และ ZIFT เหลือสัดส่วนน้อยมากของการรักษาด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์
ZIFT คืออะไร ต่างจาก GIFT อย่างไร
ZIFT (Zygote Intrafallopian Transfer) คล้าย GIFT แต่ให้ไข่และอสุจิปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการก่อน แล้วจึงนำไข่ที่ปฏิสนธิแล้วใส่เข้าท่อนำไข่ด้วยการผ่าตัดส่องกล้อง ปัจจุบันก็ใช้น้อยมากเช่นเดียวกัน เพราะการย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกทำได้ง่ายกว่าและไม่ต้องผ่าตัด
ถ้าตอนนี้กำลังตัดสินใจ ควรดูอะไร
- ท่อนำไข่ปกติหรือไม่ ถ้าท่อนำไข่ตันหรือบวมน้ำ วิธีที่ต้องอาศัยท่อนำไข่จะไม่เหมาะ ดูเพิ่มที่ ท่อนำไข่บวมน้ำ ต้องผ่าตัดก่อนทำเด็กหลอดแก้วไหม
- ผลตรวจฝ่ายชาย ถ้าอสุจิน้อยหรือเคลื่อนไหวไม่ดี ICSI ช่วยได้ตรงกว่า
- อายุและปริมาณไข่ มีผลต่อการเลือกวิธีและจำนวนรอบที่วางแผน
- ถ้าท่อนำไข่ปกติและปัญหาไม่รุนแรง ทางเลือกที่ไม่ต้องผ่าตัดอย่าง IUI (ฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก) อาจถูกพิจารณาก่อน
อ่านเปรียบเทียบทางเลือกที่ใช้บ่อยในปัจจุบันได้ที่ IUI กับ IVF ต่างกันอย่างไร และ IVF กับ ICSI ต่างกันอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ทำกิ๊ฟโอกาสสำเร็จสูงกว่าเด็กหลอดแก้วไหม
ข้อมูลในยุคหลังไม่ได้แสดงว่าการทำกิ๊ฟดีกว่าเด็กหลอดแก้วโดยรวม และการทำกิ๊ฟมีข้อเสียเรื่องการผ่าตัดและการที่ไม่รู้ว่าปฏิสนธิหรือไม่ โอกาสสำเร็จของแต่ละคนขึ้นกับอายุ คุณภาพไข่ อสุจิ และสภาพมดลูกมากกว่าชื่อวิธี
ทำกิ๊ฟเสี่ยงท้องแฝดหรือท้องนอกมดลูกไหม
มีความเสี่ยงท้องแฝดถ้าใส่ไข่หลายใบ และมีความเสี่ยงท้องนอกมดลูก เพราะการปฏิสนธิเกิดในท่อนำไข่ ส่วนเด็กหลอดแก้วควบคุมจำนวนตัวอ่อนที่ย้ายได้ แม้ยังมีความเสี่ยงท้องนอกมดลูกอยู่บ้าง
ทำกิ๊ฟต้องดมยาสลบไหม
โดยทั่วไปต้องผ่าตัดส่องกล้องในช่องท้องภายใต้การระงับความรู้สึก ส่วนการย้ายตัวอ่อนในเด็กหลอดแก้วมักไม่ต้องดมยาสลบ
GFC ให้บริการรักษาแบบไหน
GFC ให้บริการประเมินภาวะมีบุตรยาก IUI IVF/ICSI และการย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง หากไม่แน่ใจว่าวิธีไหนเหมาะ สามารถนัดปรึกษาแพทย์ครั้งแรกเพื่อประเมินทั้งคู่ก่อน
แหล่งอ้างอิง
- American Society for Reproductive Medicine. Assisted Reproductive Technologies: A Guide for Patients (ReproductiveFacts.org).
- Centers for Disease Control and Prevention. Assisted Reproductive Technology (ART) Fertility Clinic and National Summary Report.
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจก่อนพบแพทย์ ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินตามข้อมูลของแต่ละคน
