การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) หรือ ICSI 1 รอบ ใช้เวลาประมาณ 4-6 สัปดาห์ นับตั้งแต่เริ่มฉีดยากระตุ้นไข่จนถึงวันย้ายตัวอ่อน แต่ถ้าเลือกย้ายตัวอ่อนแบบแช่แข็ง (FET) แทนการย้ายสด ระยะเวลารวมอาจยาวขึ้นเป็น 2-3 เดือน เพราะต้องรอเตรียมผนังมดลูกในรอบเดือนถัดไปเพิ่มอีก 18-20 วัน
คู่รักที่กำลังวางแผนทำเด็กหลอดแก้วหลายคู่มักสงสัยว่าแต่ละขั้นตอนกินเวลานานแค่ไหน ต้องลางานกี่วัน และมีจุดไหนที่ควบคุมเวลาไม่ได้บ้าง บทความนี้จะพาไปดูไทม์ไลน์แบบละเอียดทีละขั้นตอน ตั้งแต่กระตุ้นไข่ไปจนถึงย้ายตัวอ่อน
ขั้นตอนที่ 1: กระตุ้นไข่ (Ovarian Stimulation) — ประมาณ 10-12 วัน
เริ่มต้นในวันที่ 2-3 ของประจำเดือน แพทย์จะฉีดยาฮอร์โมนกระตุ้นให้รังไข่ผลิตไข่หลายใบพร้อมกัน (ต่างจากรอบธรรมชาติที่มักมีไข่ตกเพียง 1 ใบ) ระหว่างนี้จะนัดมาอัลตราซาวนด์ติดตามขนาดฟองไข่เป็นระยะทุก 2-3 วัน เพื่อปรับขนาดยาให้เหมาะสมกับการตอบสนองของแต่ละคน จำนวนวันที่ใช้จริงขึ้นอยู่กับการตอบสนองต่อยาของแต่ละคน โดยเฉพาะค่า AMH (ปริมาณไข่สำรอง) และอายุ
ขั้นตอนที่ 2: เก็บไข่ (Egg Retrieval) — 1 วัน
เมื่อฟองไข่โตได้ขนาดตามเกณฑ์ แพทย์จะฉีดยากระตุ้นให้ไข่สุกสมบูรณ์ แล้วนัดเก็บไข่ภายใน 34-36 ชั่วโมงหลังฉีดยา ขั้นตอนนี้เป็นหัตถการสั้นๆ ผ่านทางช่องคลอดโดยใช้เข็มขนาดเล็กภายใต้การนำทางของเครื่องอัลตราซาวนด์ ใช้เวลาประมาณ 15-30 นาที และมักให้ยาสลบระยะสั้นร่วมด้วย หลังทำสามารถกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน
ขั้นตอนที่ 3: ปฏิสนธิ — วันเดียวกับเก็บไข่
ในวันเดียวกับที่เก็บไข่ ฝ่ายชายจะเก็บตัวอย่างอสุจิ แล้วนักวิทยาศาสตร์จะทำการปฏิสนธิใน 2 รูปแบบ คือ IVF แบบดั้งเดิม (นำไข่กับอสุจิจำนวนมากมาวางรวมกันให้ปฏิสนธิกันเอง) หรือ ICSI (คัดอสุจิที่แข็งแรงที่สุด 1 ตัว ฉีดเข้าไปในไข่โดยตรงทีละใบ) แพทย์จะเป็นผู้แนะนำว่าควรเลือกวิธีไหนตามคุณภาพและปริมาณอสุจิของฝ่ายชาย
ขั้นตอนที่ 4: เลี้ยงตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการ — 3-5 วัน
หลังปฏิสนธิสำเร็จ ตัวอ่อนจะถูกเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการที่ควบคุมอุณหภูมิและก๊าซอย่างละเอียด เป็นเวลา 3-5 วัน จนกว่าจะถึงระยะบลาสโตซิสท์ (Blastocyst) ซึ่งเป็นระยะที่ตัวอ่อนมีโครงสร้างสมบูรณ์และมีโอกาสฝังตัวสูงกว่าตัวอ่อนระยะแรกๆ
ทางเลือกเสริม: ตรวจโครโมโซมตัวอ่อน PGT-A — เพิ่มอีก 24 ชั่วโมง
คู่รักบางส่วนเลือกตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อน (PGT-A ด้วยเทคโนโลยี NGS) ก่อนย้ายตัวอ่อน เพื่อลดความเสี่ยงตัวอ่อนผิดปกติทางโครโมโซมและลดโอกาสแท้ง ขั้นตอนนี้จะตัดเซลล์ตัวอ่อนบางส่วนไปตรวจ แล้วแช่แข็งตัวอ่อนรอผลก่อน ที่ GFC ใช้เวลาตรวจประมาณ 24 ชั่วโมง ทำให้ไม่ต้องรอนานหลายสัปดาห์เหมือนบางแห่ง แต่เมื่อตรวจ PGT-A แล้วจะต้องย้ายตัวอ่อนแบบแช่แข็ง (FET) เสมอ ไม่สามารถย้ายสดได้
ขั้นตอนที่ 5: ย้ายตัวอ่อน (Embryo Transfer) — สดหรือแช่แข็ง
ทางเลือกในขั้นตอนสุดท้ายมี 2 แบบ:
- ย้ายตัวอ่อนสด (Fresh Transfer): ย้ายกลับเข้าโพรงมดลูกภายใน 3-5 วันหลังเก็บไข่ ในรอบเดียวกัน เหมาะกับกรณีที่ไม่ได้ตรวจ PGT-A และผนังมดลูกพร้อมรับตัวอ่อน
- ย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง (Frozen Embryo Transfer – FET): แช่แข็งตัวอ่อนไว้ก่อน แล้วเตรียมผนังมดลูกในรอบเดือนถัดไปอีกประมาณ 18-20 วัน (ดูรายละเอียดที่ เตรียมผนังมดลูกก่อนใส่ตัวอ่อน) ก่อนนัดย้ายตัวอ่อน วิธีนี้ให้อัตราการตั้งครรภ์สูงกว่าเพราะร่างกายได้พักฟื้นจากยากระตุ้นไข่ และระดับฮอร์โมนใกล้เคียงธรรมชาติมากกว่า
หลังย้ายตัวอ่อนแล้ว จะนัดตรวจการตั้งครรภ์ (เจาะเลือดดูค่า HCG) ประมาณ 10-14 วันถัดไป อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ หลังใส่ตัวอ่อนกี่วันถึงฝังตัว
สรุปไทม์ไลน์ทั้งหมด
| ขั้นตอน | ระยะเวลา |
|---|---|
| กระตุ้นไข่ | 10-12 วัน |
| เก็บไข่ | 1 วัน (หัตถการ 15-30 นาที) |
| ปฏิสนธิ (IVF/ICSI) | วันเดียวกับเก็บไข่ |
| เลี้ยงตัวอ่อนถึงระยะบลาสโตซิสท์ | 3-5 วัน |
| ตรวจ PGT-A (ถ้าเลือกตรวจ) | +24 ชั่วโมง |
| ย้ายตัวอ่อนสด | รวม 4-6 สัปดาห์ (รอบเดียว) |
| ย้ายตัวอ่อนแช่แข็ง (FET) | รวม 2-3 เดือน (เตรียมผนังมดลูกรอบถัดไป +18-20 วัน) |
| ตรวจผลตั้งครรภ์หลังย้าย | 10-14 วัน |
ปัจจัยที่ทำให้ระยะเวลาแตกต่างกันในแต่ละคน
- อายุและค่า AMH: ผู้ที่มีไข่สำรองน้อยอาจใช้เวลากระตุ้นไข่นานกว่าหรือต้องปรับโปรโตคอลยา
- การตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่: บางคนตอบสนองเร็ว บางคนต้องติดตามนานขึ้นก่อนเก็บไข่ได้
- เลือกย้ายสดหรือแช่แข็ง: การย้ายแช่แข็งจะยืดเวลารวมออกไปแต่มักให้อัตราสำเร็จสูงกว่า
- ตรวจ PGT-A หรือไม่: การตรวจโครโมโซมตัวอ่อนเพิ่มเวลารอผลและบังคับให้ต้องย้ายแบบแช่แข็ง
อัตราความสำเร็จของการทำ ICSI ที่ GFC Clinic อยู่ที่ประมาณ 60-65% และเพิ่มขึ้นเป็น 70-75% เมื่อร่วมกับการตรวจ PGT-A แต่ตัวเลขจริงจะขึ้นกับปัจจัยเฉพาะบุคคล ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะกับร่างกายของแต่ละคน อ่านรายละเอียดขั้นตอนและราคาแบบเต็มได้ที่ ทำ ICSI (IVF) คืออะไร เหมาะกับใคร และ ราคาทำ ICSI 2026
คำถามที่พบบ่อย
ทำเด็กหลอดแก้ว 1 รอบ ใช้เวลากี่วันกันแน่?
ประมาณ 4-6 สัปดาห์นับจากเริ่มฉีดยากระตุ้นไข่จนถึงวันย้ายตัวอ่อนสด แต่ถ้าเลือกย้ายตัวอ่อนแบบแช่แข็ง (FET) จะยาวขึ้นเป็น 2-3 เดือน เพราะต้องรอเตรียมผนังมดลูกในรอบเดือนถัดไปอีก 18-20 วัน
ต้องลางานกี่วันสำหรับการทำเด็กหลอดแก้ว?
ช่วงกระตุ้นไข่ (10-12 วัน) ยังสามารถทำงานได้ตามปกติ เพียงแต่ต้องมาฉีดยาและอัลตราซาวนด์ติดตามเป็นระยะ ส่วนวันเก็บไข่และวันย้ายตัวอ่อนแนะนำให้พักผ่อน 1-2 วัน เนื่องจากเป็นหัตถการที่ต้องใช้ยาสลบระยะสั้น
เก็บไข่เจ็บไหม ต้องพักฟื้นนานแค่ไหน?
ขั้นตอนเก็บไข่ใช้เวลา 15-30 นาทีภายใต้ยาสลบระยะสั้น จึงไม่รู้สึกเจ็บระหว่างทำ หลังทำอาจมีอาการปวดหน่วงท้องน้อยเล็กน้อย พักฟื้นที่คลินิกไม่กี่ชั่วโมงแล้วกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน
ทำไมบางคนต้องรอนานกว่าจะย้ายตัวอ่อนได้?
ส่วนใหญ่เกิดจากการเลือกตรวจโครโมโซมตัวอ่อน (PGT-A) ซึ่งต้องแช่แข็งตัวอ่อนรอผลก่อนเสมอ หรือกรณีที่ผนังมดลูกยังไม่พร้อม แพทย์จะแนะนำให้เลื่อนย้ายตัวอ่อนออกไปเตรียมความพร้อมในรอบถัดไปเพื่อเพิ่มโอกาสสำเร็จ
ย้ายตัวอ่อนสดกับแช่แข็ง (FET) แบบไหนดีกว่ากัน?
การย้ายตัวอ่อนแช่แข็งมักให้อัตราการตั้งครรภ์สูงกว่า เพราะร่างกายได้พักฟื้นจากยากระตุ้นไข่และระดับฮอร์โมนกลับสู่ภาวะใกล้เคียงธรรมชาติมากกว่า แต่แพทย์จะพิจารณาเป็นรายบุคคลตามสภาพร่างกายและผลตรวจในแต่ละรอบ
ตรวจผลตั้งครรภ์หลังย้ายตัวอ่อนได้เมื่อไหร่?
แพทย์จะนัดเจาะเลือดตรวจค่า HCG ประมาณ 10-14 วันหลังย้ายตัวอ่อน เพื่อยืนยันผลที่แม่นยำ ไม่แนะนำให้ตรวจครรภ์ด้วยตัวเองก่อนกำหนดเพราะอาจให้ผลคลาดเคลื่อนจากยาที่ใช้ในกระบวนการ
ถ้ากระตุ้นไข่แล้วไม่ตอบสนอง ต้องทำอย่างไร?
หากร่างกายตอบสนองต่อยาน้อยกว่าคาด แพทย์อาจปรับขนาดหรือชนิดยา ขยายระยะเวลาติดตาม หรือในบางกรณีอาจพิจารณายกเลิกรอบนั้นเพื่อวางแผนโปรโตคอลใหม่ให้เหมาะกับร่างกายมากขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะกับแต่ละบุคคล
การเข้าใจไทม์ไลน์ตั้งแต่ต้นจะช่วยให้วางแผนเรื่องงานและชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้น หากต้องการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะกับร่างกายของคุณ ติดต่อทีมแพทย์ GFC Clinic ได้ที่ Line: @gfcclinic หรือโทร 097-484-5335
