การตรวจน้ำเชื้อทั่วไปอาจแสดงผลว่าปกติทั้งจำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่าง แต่บางคู่ที่ทำ ICSI ไม่สำเร็จหลายรอบโดยไม่ทราบสาเหตุ แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมด้วย Sperm DNA Fragmentation Test บทความนี้อธิบายว่าการตรวจนี้คืออะไร ต่างจากการตรวจน้ำเชื้อทั่วไปอย่างไร และใครควรตรวจ
ต่างจากการตรวจน้ำเชื้อ (Semen Analysis) ทั่วไปอย่างไร
การตรวจน้ำเชื้อทั่วไป (Semen Analysis) ดูจำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่างของตัวอสุจิเป็นหลัก ในขณะที่ Sperm DNA Fragmentation Test มุ่งตรวจดูความสมบูรณ์ของสารพันธุกรรม (DNA) ภายในตัวอสุจิโดยตรง ซึ่งเป็นคนละมิติกัน ตัวอสุจิที่ดูปกติภายนอกทุกด้านอาจมี DNA ที่เสียหายอยู่ภายในได้ อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับเกณฑ์อสุจิที่ดีทั่วไปที่ สเปิร์มที่ดีเป็นอย่างไร เช็ก 3 เกณฑ์ตัดสิน
ทำไม DNA อสุจิถึงเสียหายได้
ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้ DNA อสุจิเสียหายมากขึ้น ได้แก่ อายุที่มากขึ้น การสูบบุหรี่ ความร้อนสะสมบริเวณอัณฑะเป็นเวลานาน การติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์ และภาวะเส้นเลือดขอดที่อัณฑะ อ่านเพิ่มเติมที่ เส้นเลือดขอดอัณฑะ (Varicocele) กับภาวะมีบุตรยาก
ค่า DNA Fragmentation สูงส่งผลต่อการมีบุตรอย่างไร
ตามความเข้าใจทางการแพทย์ทั่วไป ค่า DNA Fragmentation ที่สูงอาจส่งผลต่ออัตราการปฏิสนธิ การพัฒนาของตัวอ่อน และเพิ่มความเสี่ยงการแท้งได้ในบางกรณี แม้ว่าผลตรวจน้ำเชื้อทั่วไปจะออกมาปกติทุกด้านก็ตาม
ใครควรตรวจ Sperm DNA Fragmentation
กลุ่มที่แพทย์มักแนะนำให้พิจารณาตรวจเพิ่มเติม ได้แก่ คู่ที่มีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ คู่ที่เคยทำ IVF/ICSI ไม่สำเร็จมาแล้วหลายรอบ คู่ที่มีประวัติแท้งซ้ำ ฝ่ายชายที่อายุมาก หรือมีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่
ถ้าค่า DNA Fragmentation สูง มีทางแก้ไขไหม
หากพบว่าค่า DNA Fragmentation สูง แนวทางดูแลอาจรวมถึงการปรับพฤติกรรม เช่น เลี่ยงความร้อนสะสมและงดสูบบุหรี่ การรักษาสาเหตุที่พบร่วม เช่น เส้นเลือดขอดอัณฑะ รวมถึงการใช้เทคนิคคัดเลือกอสุจิขั้นสูงในการทำ ICSI เพื่อช่วยคัดตัวอสุจิที่มีคุณภาพดีที่สุด อ่านเพิ่มเติมที่ เจาะลึกนวัตกรรมคัดอสุจิ Microfluidic (MSS)
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจ Sperm DNA Fragmentation เจ็บไหม ต้องเตรียมตัวยังไง?
เก็บตัวอย่างน้ำเชื้อในลักษณะเดียวกับการตรวจ Semen Analysis ทั่วไป ไม่ต้องเตรียมตัวเป็นพิเศษ นอกจากงดหลั่งน้ำเชื้อตามระยะเวลาที่แพทย์แนะนำก่อนตรวจ
ผลตรวจน้ำเชื้อปกติแล้ว ยังจำเป็นต้องตรวจ DNA Fragmentation ไหม?
ในบางกรณี เช่น มีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือทำ ICSI ไม่สำเร็จมาแล้วหลายรอบ แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมแม้ผลตรวจพื้นฐานจะปกติก็ตาม
DNA Fragmentation สูง แปลว่าทำ ICSI ไม่ได้เลยใช่ไหม?
ยังสามารถทำ ICSI ได้ แพทย์อาจพิจารณาใช้เทคนิคคัดเลือกอสุจิขั้นสูงร่วมด้วยเพื่อช่วยเพิ่มโอกาสสำเร็จ
อายุของฝ่ายชายมีผลต่อค่า DNA Fragmentation ไหม?
มีผล อายุที่มากขึ้นมีแนวโน้มที่จะทำให้ค่า DNA Fragmentation สูงขึ้นได้เช่นเดียวกับปัจจัยอื่น
ปรับพฤติกรรมแล้วค่า DNA Fragmentation จะดีขึ้นได้ไหม ใช้เวลานานแค่ไหน?
สามารถดีขึ้นได้ในบางกรณีหลังปรับพฤติกรรมหรือรักษาสาเหตุที่พบร่วม โดยทั่วไปวงจรการสร้างอสุจิใหม่ใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือน จึงควรให้เวลาก่อนตรวจซ้ำ
